MEXT (Monbukagakusho) — Yaponiya hökumətinin (Təhsil,
Mədəniyyət, İdman, Elm və Texnologiya Nazirliyi) rəsmi təqaüdüdür. Dünyanın ən
cömərd dövlət təqaüdlərindən biridir: aylıq stipendiya, tam ödənişsiz
təhsil və gediş-gəliş aviabileti verir. Bakalavrdan PhD-yə qədər bütün
səviyyələri əhatə edir. Azərbaycan vətəndaşları Bakıdakı Yaponiya
Səfirliyi vasitəsilə müraciət edir. Məcburi geri qayıdış öhdəliyi
yoxdur. Hər il yenidən açılır.
MEXT (yaponca Monbukagakusho) — Yaponiya hökumətinin
Təhsil, Mədəniyyət, İdman, Elm və Texnologiya Nazirliyinin rəsmi təqaüdüdür.
Dünyanın ən cömərd dövlət təqaüdlərindən sayılır: aylıq stipendiya, tam
ödənişsiz təhsil və gediş-gəliş aviabileti verir. Azərbaycan vətəndaşları
Bakıdakı Yaponiya Səfirliyi vasitəsilə müraciət edə bilər.
MEXT bir neçə kateqoriyadan ibarətdir. Azərbaycanlılar üçün əsas yollar:
Tədqiqatçı (magistr/PhD), Bakalavr, Yapon dili
və mədəniyyəti, Texnologiya Kolleci, İxtisaslaşmış təhsil kolleci. Hər
kateqoriyanın öz yaş həddi, müddəti və şərtləri var. Tədris dili proqrama görə
yapon və ya ingilis ola bilər — bir çox magistr proqramı tam ingiliscədir.
MEXT-in əsas fərqi: məcburi geri qayıdış öhdəliyi yoxdur. Üstəlik təhsil tam
ödənişsizdir — qəbul haqqı, giriş imtahanı və təhsil haqqı silinir. Vacib qayda
var: birbaşa MEXT-ə deyil, Bakıdakı səfirliyə müraciət edirsiniz. Səfirlik
sənədləri yoxlayır, yazılı imtahan və müsahibə keçirir, sonra namizədləri Yaponiyaya tövsiyə edir.
Xülasə
Təşkilat: Yaponiya hökuməti — MEXT (Monbukagakusho)
Müraciət yolu: Bakıdakı Yaponiya Səfirliyi (səfirlik tövsiyəsi)
Aylıq stipendiya: tədqiqatçı ~¥143.000, magistr ~¥144.000, PhD ~¥145.000; bakalavr ~¥117.000 (hər il yenilənir)
Təhsil haqqı: tam ödənişsiz (qəbul + imtahan + təhsil)
Səyahət: gediş-gəliş aviabileti
Müddət: tədqiqatçı/magistr ~2 il, PhD ~3 il, bakalavr 5 il (tibb 7 il)
Yaş (bakalavr): təxminən 17–25 yaş
Müraciət dövrü: hər il ~aprel–may
Qarşılayır
MEXT tam maliyyələşmiş paketdir — heç bir əsas xərc qalmır. Yaponiyada təhsilin
bütün ağır hissəsini hökumət öz üzərinə götürür:
Aylıq stipendiya: səviyyəyə görə təxminən ¥117.000–145.000/ay (hər il yenilənir); xüsusi bölgələrdə +¥2.000–3.000 əlavə ödənir
Tam ödənişsiz təhsil: qəbul haqqı, giriş imtahanı və illik təhsil haqqı tam silinir
Gediş-gəliş aviabileti: Yaponiyaya gəliş və təhsil sonu qayıdış üçün bilet (iqtisadi sinif)
Geri qayıdış öhdəliyi yoxdur: təhsildən sonra istədiyiniz ölkədə işləyə bilərsiniz — Yaponiyada qalmaq da mümkündür
ⓘ Diqqət: yapon dili bilməyənlər üçün təqaüd çərçivəsində 6–12 aylıq
hazırlıq dil kursu da maliyyələşir. Tədris dili proqrama görə yapon və ya ingilisdir —
ingilisdilli magistr/PhD proqramına yapon dili olmadan da müraciət edə bilərsiniz.
Uyğunluq
MEXT üçün Azərbaycan vətəndaşlarına aid əsas şərtlər (rəsmi mənbə: studyinjapan.go.jp):
Vətəndaşlıq: Yaponiya ilə diplomatik əlaqəsi olan ölkə — Azərbaycan uyğundur
Yaş (tədqiqatçı): adətən 35 yaşa qədər (dəqiq doğum tarixi hər il rəsmi qaydada göstərilir)
Yaş (bakalavr): təxminən 17–25 yaş, 12 illik məktəb təhsili tamamlanmış
Akademik nəticə: güclü attestat/diplom — seçim çox rəqabətlidir
Dil: yapon və ya ingilis (proqrama görə); yapon dili bilməyənlər hazırlıq kursu keçir
Sağlamlıq: səfirliyin tələb etdiyi tibbi arayış
Birbaşa müraciət yox: yalnız Bakıdakı Yaponiya Səfirliyi vasitəsilə
Birləşmə qadağası: MEXT alarkən başqa dövlət təqaüdü ilə birgə alına bilməz
ⓘ Tədqiqatçı yolu: əvvəlcə "qeyri-dərəcə tədqiqatçı" (research student)
kimi başlaya, sonra magistr və ya PhD proqramına keçə bilərsiniz. Yaş hədləri və dəqiq
şərtlər hər il rəsmi "Application Guidelines" sənədində yenilənir.
Sənədlər
Bakıdakı səfirliyə təqdim olunan əsas sənədlər. Dəqiq siyahı kateqoriyaya və ilə
görə dəyişir, adətən bunlar tələb olunur:
1. MEXT ərizə forması — səfirlikdən və ya studyinjapan saytından
2. Attestat/diplom və transkript — ingilis və ya yapon tərcüməsi ilə
3. Akademik tövsiyə məktubu — məktəb/universitet rəhbərindən
4. Tədqiqat planı — yalnız tədqiqatçı (magistr/PhD) kateqoriyası üçün
5. Tibbi arayış — səfirliyin formatında
6. Pasport surəti və foto
7. Dil sertifikatı — varsa: JLPT (yapon) və ya IELTS/TOEFL (ingilis)
8. Portfolio/iş nümunələri — bəzi sahələr (incəsənət, memarlıq) üçün
ⓘ Diqqət: sənəd siyahısı kateqoriyaya və ilə görə dəyişir. Dəqiq
siyahını həmin ilin rəsmi "Application Guidelines" sənədindən və Bakıdakı səfirlikdən
yoxlayın. Sənədləri birbaşa Yaponiyaya MEXT-ə GÖNDƏRMƏYİN — yalnız səfirliyə.
Tarixlər — illik təqvim
MEXT səfirlik tövsiyəsi hər il oxşar təqvimlə işləyir. Konkret tarixlər hər il
Bakıdakı səfirlik tərəfindən elan olunur:
Aprel – may
Müraciət açılır. Bakıdakı Yaponiya Səfirliyi növbəti il üçün
müraciətləri qəbul edir. Ərizə forması və sənədlər səfirliyə təqdim olunur.
Başlanğıc nöqtəsi budur — az.emb-japan.go.jp saytını izləyin.
May – avqust
Birinci mərhələ. Sənəd yoxlaması, sonra yazılı imtahan
(yapon və/və ya ingilis dili + ixtisas fənləri) və müsahibə
Bakıdakı səfirlikdə keçirilir. Yazılı imtahan MEXT-in fərqləndirici mərhələsidir.
Payız
Səfirlik tövsiyəsi. Seçilən namizədlər səfirlik tərəfindən
MEXT-ə tövsiyə olunur. Universitet yerləşdirməsi və qəbul məktubu prosesi başlayır.
Qış – yaz
Yekun qərar. MEXT son seçimi təsdiqləyir, universitet qəbulu
rəsmiləşir. Qaliblərə bu mərhələdə xəbər verilir.
Aprel və ya sentyabr/oktyabr
Yaponiyaya gəliş. Təhsil başlayır. Yapon dili hazırlığı
lazımdırsa, əvvəlcə 6–12 aylıq dil kursu keçilir. Stipendiya ilk aydan ödənir.
ⓘ Universitet seçimi: MEXT ilə Yaponiyanın demək olar bütün dövlət
və bir çox özəl universitetində oxumaq mümkündür. Tədqiqatçı kateqoriyasında öncədən
bir professorla əlaqə qurmaq (potensial elmi rəhbər) şanslarınızı əhəmiyyətli artırır.