Yaponiya və Asiya-Sakit okean · ADB təqaüdü
ADB–Yaponiya Təqaüdü (ADB-JSP)
Asiya İnkişaf Bankının (ADB) idarə etdiyi, Yaponiya hökumətinin maliyyələşdirdiyi beynəlxalq təqaüd proqramı. Yaponiya və Asiya-Sakit okean regionunun 27 aparıcı universitetində magistratura təhsilini tam ödəyir: təhsil haqqı, aylıq yaşayış və mənzil müavinəti, kitablar, tibbi sığorta və gediş-dönüş yol xərcləri daxildir. Proqram 1988-ci ildən fəaliyyət göstərir və hər il təxminən 130 nəfərə verilir.
Rəsmi mənbələr: adb.org — proqram səhifəsi · Rəsmi FAQ · Tərəfdaş universitetlər
Ümumi
ADB–Yaponiya Təqaüd Proqramı (ADB-JSP) Asiya İnkişaf Bankının idarə etdiyi, Yaponiya hökumətinin maliyyələşdirdiyi təqaüd proqramıdır. 1988-ci ilin aprelindən fəaliyyət göstərir və hər il inkişafla bağlı sahələrdə (iqtisadiyyat, idarəetmə, elm və texnologiya, səhiyyə, ətraf mühit və s.) təxminən 130 magistratura təqaüdü verir. Azərbaycan bu proqramın rəsmi vətəndaşlıq siyahısına daxildir.
Təqaüd Yaponiya və Asiya-Sakit okean regionunun 27 tərəfdaş universitetində keçərlidir, bunların 17-si Yaponiyadadır. Siyahıda Tokio Universiteti, Kioto Universiteti, Keio Universiteti, Sinqapur Milli Universiteti və Honq-Konq Universiteti kimi güclü adlar var. Yəni bu proqramla təkcə Yaponiyada yox, Sinqapur, Tayland və Filippin kimi ölkələrdə də tam təqaüdlə oxuya bilərsiniz.
Proqramın bir vacib fərqi var: müraciəti ADB-yə yox, birbaşa seçdiyiniz universitetə göndərirsiniz. Universitet namizədləri qiymətləndirib sıralayır, yekun seçimi isə ADB aparır. Təhsildən sonra ən azı 2 il vətənə qayıdıb işləmək şərtdir, çünki proqramın məqsədi öz ölkəsinin inkişafına töhfə verən mütəxəssislər yetişdirməkdir.
Xülasə
- Təşkilat: Asiya İnkişaf Bankı (ADB)
- Maliyyələşdirici: Yaponiya hökuməti (1988-ci ildən)
- Təhsil yeri: 27 tərəfdaş universitet — Yaponiya, Sinqapur, Honq-Konq, Tayland və s.
- Səviyyə: Yalnız magistratura (bakalavr və PhD daxil deyil)
- Müddət: 1 il; nəticələr qənaətbəxş olsa, 2-ci ilə uzadılır
- Yaş limiti: Müraciət zamanı ən çoxu 35 yaş
- İş təcrübəsi: Diplomdan sonra ən azı 2 il tam ştat
- Akademik tələb: Güclü akademik nəticələr — konkret GPA balı universitet özü qoyur
- Dil: İngilis dilində sərbəst yazı və danışıq; IELTS balını da universitet müəyyən edir
- Kvota: İldə təxminən 130 təqaüd (bütün üzv ölkələr üzrə, hər il yenilənir)
- Son tarix: Vahid tarix yoxdur — hər universitetin öz tarixi var
- Geri qayıdış öhdəliyi: Təhsildən sonra Azərbaycanda ən azı 2 il işləmək
Qarşılayır
ADB-JSP tam təqaüd paketidir — təhsilin və yaşayışın bütün əsas xərclərini qarşılayır (rəsmi mənbə: adb.org):
- Tam təhsil haqqı: seçdiyiniz magistratura proqramının bütün tədris xərcləri
- Aylıq yaşayış müavinəti: mənzil xərcləri də bu müavinətə daxildir
- Kitab və dərs materialları: ayrıca müavinətlə ödənilir
- Tibbi sığorta: təhsil müddəti boyunca
- Yol xərcləri: gediş-dönüş beynəlxalq səyahət
- Dissertasiya qrantı: tədqiqat aparan tələbələrə tezis hazırlığı üçün xüsusi qrant verilə bilər
- Hazırlıq kursları: xüsusi hallarda dil və kompüter hazırlığı kursları da ödənilir
ⓘ Diqqət: təqaüd yalnız təqaüdçünün özünü əhatə edir. Ailə üzvlərinin xərcləri, əlavə kurslar, təhsil dövründəki əlavə səyahətlər, seminar-konfrans iştirakı və kompüter kimi avadanlıq alışı qarşılanmır.
Uyğunluq
Rəsmi qaydalara görə namizəd bu şərtlərin hamısını ödəməlidir (mənbə: adb.org, "Check Your Eligibility"):
- Vətəndaşlıq: Azərbaycan vətəndaşı olmaq — ölkəmiz rəsmi siyahıda açıq göstərilir
- İkili vətəndaşlıq: inkişaf etmiş ölkənin ikinci vətəndaşlığı olmamalıdır
- Qəbul: tərəfdaş universitetin təsdiqlənmiş magistratura proqramına qəbul almaq
- Diplom: bakalavr dərəcəsi və güclü akademik nəticələr
- İş təcrübəsi: diplomdan sonra ən azı 2 il tam ştat peşəkar iş
- İngilis dili: sərbəst yazılı və şifahi ünsiyyət — konkret balı hər universitet özü qoyur
- Yaş: müraciət zamanı 35-dən yuxarı olmamaq (istisna hallar yalnız Yaponiya hökumətinin razılığı ilə)
- Yaşayış yeri: müraciət zamanı öz ölkənizdə yaşayıb işləməlisiniz
- Geri qayıdış: təhsildən sonra ən azı 2 il Azərbaycanda işləmək öhdəliyi
- Status: sağlam olmaq və hazırda başqa magistratura proqramında oxumamaq
ⓘ Kim müraciət edə BİLMƏZ: ADB-nin rəhbərliyi, əməkdaşları, konsultantları və onların yaxın qohumları; tərəfdaş universitetlərin işçiləri; hazırda xaricdə yaşayan və ya işləyənlər. Təhsil bitdikdən sonra 2 il ADB qrupunda işə qəbul da məhdudlaşdırılır.
ⓘ Seçimdə üstünlük: qadın namizədlərə və maddi imkanı az olanlara üstünlük verilir. Əvvəllər xaricdə oxuyanlar və ikinci magistr dərəcəsi istəyənlər isə adətən seçilmir. Sahə seçiminiz təhsil və iş təcrübənizlə bağlı olmalı, ADB-nin və Yaponiyanın inkişaf prioritetlərinə uyğun gəlməlidir.
Sənədlər
Sənədlər birbaşa seçdiyiniz universitetə göndərilir. Əsas siyahı belədir, universitet öz tərəfindən əlavə sənədlər də istəyə bilər:
- 1. Universitetin müraciət forması — hər universitetin öz forması var, saytından yüklənir
- 2. ADB-JSP məlumat vərəqi (Information Sheet) — adb.org-dan Word və ya PDF formatında yüklənir, müraciətə mütləq əlavə olunur
- 3. Diplom və transkript — akademik sənədlərin surətləri tam təqdim olunmalıdır
- 4. Gəlir sənədi — son gəlir bəyannaməsi və ya illik/aylıq əmək haqqı arayışı
- 5. Ailə gəliri arayışı — valideynlərin gəliri barədə sənəd
- 6. İngilis dili sertifikatı — universitetin tələbinə uyğun (adətən IELTS və ya TOEFL)
- 7. Universitetin digər tələbləri — tövsiyə məktubları, motivasiya məktubu və s. universitetə görə dəyişir
ⓘ Vacib: sənədlər tam və dəqiq olmalıdır. Yanlış və ya natamam məlumat müraciətin baxılmamasına, sonradan üzə çıxarsa, təqaüdün ləğvinə səbəb olur. Eyni vaxtda birdən çox universitetə müraciət edə bilərsiniz, ancaq bunu müraciət formasında mütləq qeyd edin.
Müraciət mərhələləri
Proqramda vahid son tarix yoxdur — 27 universitetin hər birinin öz qəbul dövrü və son tarixi var. Ona görə prosesi tarixlərlə yox, addımlarla veririk:
ⓘ Nümunə hesablama: sentyabr qəbuluna hazırlaşırsınızsa, sənədlər ən geci həmin ilin martına qədər universitetdə olmalıdır. Dil sertifikatını və qəbul prosesini də nəzərə alsaq, hazırlığa əvvəlki ilin payızından başlamaq daha ağıllıdır. Hər universitetin dəqiq son tarixi rəsmi siyahıda göstərilir.
Tez-tez verilən suallar
ADB-yə ayrıca müraciət etməliyəm?
Xeyr. Bütün sənədlər birbaşa seçdiyiniz tərəfdaş universitetə göndərilir,
ADB-yə ayrıca müraciət forması yoxdur. Universitetə qəbul üçün müraciət
edərkən ADB-JSP təqaüdünə də namizəd olduğunuzu bildirirsiniz və məlumat
vərəqini sənədlərə əlavə edirsiniz.
Minimum IELTS və ya GPA balı nə qədərdir?
ADB rəsmi olaraq konkret bal göstərmir: qaydalarda güclü akademik nəticələr
("superior academic record") və ingilis dilində sərbəst yazıb-danışmaq tələb
olunur. Konkret IELTS və GPA balını hər universitet özü qoyur, ona görə
seçdiyiniz proqramın qəbul şərtlərini ayrıca yoxlayın.
Bakalavr və ya doktorantura üçün keçərlidirmi?
Xeyr. Proqram yalnız təsdiqlənmiş magistratura kurslarını dəstəkləyir —
bakalavr, doktorantura, distant proqramlar, qısamüddətli təlimlər və
seminarlar əhatəyə daxil deyil.
Ailəmlə birgə gedə bilərəmmi?
Təqaüd yalnız sizin xərclərinizi qarşılayır. Həyat yoldaşı və uşaqlar üçün
heç bir müavinət nəzərdə tutulmayıb, onların xərclərini özünüz ödəməlisiniz.
Eyni vaxtda bir neçə universitetə müraciət etmək olar?
Bəli, rəsmi qaydalar buna icazə verir. Ancaq bunu hər müraciət formasında
açıq qeyd etməlisiniz.
Şanslarım nə qədər realdır?
Rəqabət yüksəkdir: ildə təxminən 130 təqaüd bütün üzv ölkələr arasında
bölünür. Seçimdə qadınlara və maddi imkanı az olanlara üstünlük verilir,
əvvəllər xaricdə oxuyanlar və ikinci magistr istəyənlər isə adətən seçilmir.
Güclü akademik nəticələr, inkişaf yönümlü sahə və aydın karyera planı
şanslarınızı ciddi artırır.
Son məsləhətlər
- Erkən başlayın. 6 ay qaydası minimumdur — real hazırlıq üçün qəbuldan 10–12 ay əvvəl başlamaq lazımdır. Dil sertifikatı, sənəd tərcümələri və universitet qəbulu vaxt aparır.
- Sahəni strateji seçin. ADB inkişafla bağlı sahələrə üstünlük verir: yoxsulluğun azaldılması, iqlim dəyişikliyi, səhiyyə, infrastruktur, idarəetmə. Seçdiyiniz proqram həm keçmiş təhsilinizlə, həm də iş təcrübənizlə məntiqi bağlı olmalıdır.
- Gəlir sənədlərinə ciddi yanaşın. Maddi imkanı az olanlara üstünlük verilir, ona görə gəlir bəyannaməsi və ailə gəliri arayışı sadəcə formallıq deyil — seçim meyarlarından biridir.
- İş təcrübənizi düzgün hesablayın. Yalnız diplomdan sonrakı tam ştat peşəkar iş sayılır. 2 ilə çatmırsınızsa, müraciəti növbəti ilə saxlamaq daha düzgündür.
- İşdən tələsik çıxmayın. Universitetə qəbul hələ təqaüd demək deyil. Rəsmi qaydalar da xəbərdarlıq edir: təqaüd təsdiqini almadan işinizlə bağlı heç bir addım atmayın.
- Geri qayıdış planınızı konkret yazın. Proqramın məqsədi öz ölkəsinin inkişafına töhfə verən mütəxəssislər yetişdirməkdir. Azərbaycana qayıdandan sonra nə edəcəyinizi aydın göstərən namizədlər daha güclü görünür.
Universitet seçimində və sənədlərin hazırlanmasında dəstək lazımdırsa, Passport Academy komandası ilə konsultasiyaya yazıla bilərsiniz.