Toskana Regionunun rəsmi təhsil hüququ (Diritto allo Studio) təqaüd
proqramı — Università di Firenze, Università di Pisa,
Università di Siena, Università per Stranieri və digər
Toskana universitetlərində oxuyan Azərbaycanlı tələbələrə
€3,500-dən €8,500+ illik dəyər (pul + yataqxana +
yemək). Ailənin 50%+-i xaricdə yaşadığı üçün Azərbaycanlılar
avtomatik "fuori sede" (out-of-town) — yəni maksimum məbləğ.
Hər akademik il yenilənir.
DSU Toscana — rəsmi adı "Bando per la concessione di
borse di studio e posti alloggio" (Təqaüd və Yataxana Yer Çağırışı) —
İtaliyanın Toskana Regionunun rəsmi təqaüd proqramıdır. ARDSU
Toscana (Azienda Regionale per il Diritto allo Studio
Universitario) idarə edir. Hüquqi əsası — Regional Qanun 32/2002, və
İtaliya Konstitusiyasının 34-cü maddəsi: "təhsil hamı üçün açıq
olmalıdır."
MAECI-dən fərqli olaraq DSU Toscana regional səviyyədədir
— yalnız Toskana bölgəsindəki universitetlərə (Florence, Pisa, Siena
və ətrafları) şamildir. Hər il müraciət olunur və yenilənə
bilir (akademik nəticəni saxlamaqla bütün təhsil müddətində).
Bandoda 1 əlavə semester də nəzərdə tutulur.
Maliyyə mənbələri: Toskana Regional Vergisi, Dövlət Kompensasiya Fondu,
Avropa Sosial Fondu (PR FSE+ 2021/2027), və
NextGenerationEU (PNRR Mission 4 Component 1 Investment
1.7). FSE+ resursları xüsusi olaraq STEM sahəsi qadın
tələbələrinə ayrılır — Azərbaycanlı qadın STEM tələbələri üçün
əlavə üstünlük.
Azərbaycanlı tələbələr üçün ən vacib detal — ailənin 50%+-i
xaricdə yaşadığına görə avtomatik "fuori sede" (out-of-town)
kimi təsnif olunurlar (Bandonun 2.2.10 maddəsi). Bu o deməkdir ki,
kirayə müqaviləsi göstərmək məcburi DEYİL — və maksimum məbləğ
+ ödənişsiz yataqxana alınır.
Xülasə
Təşkilat: ARDSU Toscana (Toskana Regional Təhsil Hüququ Orqanı)
Maliyyələşdirici: Toskana Region + dövlət fondu + AB (FSE+, NextGenerationEU)
Təhsil yeri: Florence, Pisa, Siena bölgələrindəki universitetlər
DSU Toscana təqaüdü 6 əsas elementdən ibarətdir — pul təqaüdü,
yataqxana / kirayə subsidiyası, yemək, regional vergidən azadlıq,
mobillik supplementi və xüsusi dəstək kateqoriyaları:
💰 1. Pul təqaüdü (Borsa di Studio)
Azərbaycanlı tələbə avtomatik "fuori sede" (out-of-town) statusu alır.
Aşağıdakı məbləğlər 2025/2026 üçün rəsmidir; 2027/2028 üçün təxminən
3-5% artım gözlənilir.
Bracket 1 (EESI ≤ €13,500): €3,534/il fuori sede + xidmətlər
Bracket 2 (€13,500 — €18,000): €2,473/il fuori sede + xidmətlər
Bracket 3 (€18,000 — €27,000): €1,320/il fuori sede + xidmətlər
STEM qadın bonusu (B2): Bracket 1-də €3,888 (€354 əlavə)
Müstəqil tələbə (autonomous, B3): at-home/commuter €7,284 — şəxsi gəlir ≥€9,000/il olduqda
Müstəqil qadın STEM (B4): at-home/commuter €7,638
Əlilliyi olan (≥66%): Tablo 9.5 — Bracket 1: €5,302 fuori sede
İkili qeydiyyat: +20% bonus (hər iki kursda merit yetəri)
🏠 2. Yataxana (Posto Alloggio)
Toskana üzrə yer sayı (2025/2026): Florence 1,917 · Pisa 1,535 · Siena 1,200 — cəmi 4,652 yer
Out-of-town qaliblər üçün ÖDƏNİŞSİZ — illik (1 oktyabr — 30 sentyabr)
Əlilliyi olanlara prioritet (66%+ və ya Law 104/92)
Yer yoxdursa kirayə subsidiyası: €3,000/il + €250 deposit
Extraordinary supplement: Əlavə €100/ay (avtonom kirayədə yaşayanlara)
Gündə 2 ödənişsiz yemək out-of-town tələbələrə (€1,600 illik dəyər)
Gündə 1 ödənişsiz yemək in-town və commuter (€850 illik dəyər)
Müddət: 1 oktyabr 2025 — 30 sentyabr 2026 (illik təqaüd)
Yarımillik: 1 oktyabr — 31 mart (50%-lik təqaüd üçün)
Pul kompensasiyası: Stajirovka, dissertasiya zamanı və ya kantın olmayan rayonlarda
📋 4. Regional Vergidən Azadlıq
Toskana Regional Vergisi €140 avtomatik geri qaytarılır
Eligible amma vinçi olmayanlara da şamil olunur (fond bitsə də)
İkiqat qeydiyyat halında yalnız bir dəfə ödənilir (Law 33/2022)
✈️ 5. Beynəlxalq Mobillik Qrantı (Lucrezia Borghi)
Lucrezia Borghi, Valentina Gallo və Elena Maestrini xatirəsinə
(2016 İspaniyada Erasmus zamanı həyatını itirən 3 toskan tələbəsi):
€600/ay mobillik supplementi (Erasmus və digər proqramlarda)
Səyahət xərci: €100 (Avropa) və ya €300 (qeyri-Avropa) gediş-dönüş
Maks. müddət: 10 ay (bakalavr/magistr), 20 ay (ciclo unico)
Avans: €900 ön ödəmə (45 gün öncədən tələb)
Min. tələb: Xaricdə 6 CFU tanınma (qisamüddətli proqram üçün 3 CFU)
🤝 6. Xüsusi dəstək kateqoriyaları
Care leavers: Məhkəmə qərarı ilə ailəsindən kənarda — autonomous statusla
Azyaşlı uşaqlı tələbələr: Yüksək EESI limiti (€34,600) + əlavə dəstək
Atletlər: Xüsusi merit qaydaları (artırılmış müddət)
Həbsxanada olan tələbələr: Tək özləri ailə statusunda
ⓘ Vacib qeyd: DSU Toscana MAECI ilə birləşmir —
birini seçməlisən. Erasmus qrantı, 150-saat universitet işi və xaricdə
mobility bursları DSU Toscana ilə birləşə bilir.
ⓘ Strategiya: DSU Toscana, LazioDisco və MAECI üçü
paralel müraciət ola bilər (universitet seçimləri fərqli regionda
olarsa). Qəbul olduqdan sonra biri seçilir. Bu strategiya uğur şansını
~3 dəfə artırır.
ⓘ Vergi statusu: Bu məbləğlər İtaliyada vergi tutulmur.
Florence/Pisa/Siena yaşayış xərcləri Roma'dan ~25% ucuzdur — təqaüd cəmi
~€8,000-9,000 ilə tələbə həyatı tam qarşılanır.
Uyğunluq
DSU Toscana 2027/2028 üçün Azərbaycanlı namizədlər üçün məcburi şərtlər
(rəsmi mənbə: 2025-26 Bandosu — Order 63 of 14 July 2025, 2027 üçün
təxminən eyni şərtlər gözlənilir):
📋 Hər kəs üçün ümumi şərtlər
Universitet: Toskanadakı (Firenze, Pisa, Siena) universitetə qeydiyyat və ya qeyd üçün admission
Eyni səviyyəli ikinci diplom YOX: İtaliyada və ya equipollenza yolu ilə tanınmış xaricdə alınmış diplom
Konvensional kurs ili: Bandonun art.4 müddətindən artıq olmamaq
Bir off-course/intermediate enrolment-dən artıq olmamaq
Yalnız xaricdə kurs YOX: Tələbə Toskanada akademik fəaliyyət göstərməlidir
💵 Gəlir şərtləri (EESI / EFSI)
Standart tələbə: EESI ≤ €27,000 və EFSI ≤ €60,000
Əlilliyi olan / azyaşlı uşaqlı: EESI ≤ €34,600 və EFSI ≤ €70,000 (re-calibrated)
2027/2028 üçün gəlir bazası: 2025-ci il (yəni iki il əvvəlki gəlir)
Əmlak bazası: 31 dekabr 2025 tarixinə
Xarici bina dəyəri: €500/m² (Maddə 8.4.1)
🎯 Akademik şərtlər (Merit Requirements)
1-ci kurs: 1-ci hissə şərtsiz; 10 Avqust 2026-ya qədər 20 CFU; 30 Noyabr 2026-ya qədər forfeiture əvəzi
Appendix C (kasıb ölkələr): Azərbaycan bu siyahıda DEYİL — tam sənəd proseduru lazımdır
EU vs non-EU bölünməsi: 80% EU / 20% non-EU kvotası (yataxana üçün, 1-ci kurs)
ⓘ Vacib istisnalar: Universitetin özü tərəfindən təqaüd
alan PhD tələbələri DSU Toscana ilə birləşə bilməz. Tibb sahəsi
postqraduate məktəbi tələbələri (artıq ödənişsiz təcrübə kontraktı olanlar)
xaricdir.
ⓘ Filter semester (yeni qayda): 2025-ci ildən başlayaraq
Tibb, Diş Həkimliyi, Veterinariya birmərhələli magistrlərə daxilolma
"filter semester" sistemi ilə baş verir (D.M. 418/2025). Toskanada
filter semestrdə oxuyanlar normal müraciət edirlər; başqa regionda
filter semestrdə oxuyub Toskanaya keçənlər üçün xüsusi pəncərə var
(30 yanvar - 28 fevral).
Sənədlər
Bütün sənədlər Sportello Studente
portalında elektron şəkildə yüklənir, lakin xaricdə ailə/gəlir/əmlakı olanlar üçün
kağız sənədlər də registered post ilə göndərilməlidir. Azərbaycanlı tələbə
üçün proses 5 mərhələdir: Bakıda → Apostille → İtaliyaya tərcümə → Online
portal → Registered post.
A. Bakıda toplanmalı sənədlər (Appendix B)
1. Ailə tərkibi sertifikatı — DƏİÖR/Bələdiyyə, bütün üzvlər ad/soyad/doğum tarixi ilə
2. Gəlir arayışı — Vergi orqanından, hər yetkin üzv üçün 2025 brüt illik gəlir (vergi daxil)
3. Daşınmaz əmlak arayışı — DƏİÖR-dən, 31.12.2025 tarixinə (kvm + qalan ipoteka)
4. Bank arayışı — Bütün üzvlər üçün, 31.12.2025 son balansı (cari + əmanət + kart)
5. Kirayə müqaviləsi — Əgər ailə evi kirayədədirsə (illik məbləğ)
6. Boşanma/ölüm sənədləri — Xüsusi ailə vəziyyətləri üçün
7. Universitet diplomu — Apostille + italyan tərcümə (magistr üçün lazımdır)
8. Akademik transkript — Bütün dərslər, kreditlər, qiymətlər
B. Apostille və leqallaşdırma
Azərbaycan Haaqa Apostille Konvensiyası üzvüdür (2004) — Maddə 8.3.2.4 birbaşa apostili qəbul edir
Yol 2: Roma/Florence-də gələndən sonra italyan tərcüməçidə "asseverazione" (məhkəmədə and içmə)
Yol 3: İtaliya Səfirliyinin "conformità" möhürü ilə təsdiqlənmiş tərcümə
D. İtaliyada tamamlanacaq sənədlər
9. Codice Fiscale — Vergi orqanından (Agenzia delle Entrate), 1 gün, ödənişsiz; və ya İtaliya səfirliyindən
10. Permesso di Soggiorno — Tələbə residence permit, 8 gün ərzində ərizə
11. İtaliya bank hesabı (IBAN) — Intesa Sanpaolo, UniCredit, Postepay; SEPA IBAN da qəbul edilir
12. EESI/ISEEUP sertifikatı — DSU tərəfindən tanınan CAF-da hesablanır (ÖDƏNİŞSİZ, şəxsən)
13. Şəxsiyyət identifikasiyası — Sportello Studente üçün ilk dəfə
E. Onlayn portal + registered post (kağız paket)
Xaricdə ailə/gəlir/əmlakı olan tələbələr həm onlayn formada doldurmalı,
həm də sənəd kompleksini registered mail (return receipt)
və ya express courier ilə göndərməlidir:
Florence universitetlərinə qoşulanlar: ARDSU Toscana – Servizio Benefici e Interventi Monetari, Viale Morgagni 51 — 50134 Firenze (c/o Residenza Calamandrei)
Pisa universitetlərinə qoşulanlar: ARDSU Toscana – Servizio Benefici e Interventi Monetari, Lungarno Antonio Pacinotti 33 — 56126 Pisa (c/o Residenza Nettuno)
Siena universitetlərinə qoşulanlar: ARDSU Toscana – Servizio Benefici e Interventi Monetari, Viale Sardegna 33 — 53100 Siena (c/o Residenza Bandini)
Konvert üzərində: Tələbənin ad-soyadı + "DB 2025/2026" markası mütləq
Poçt möhürü tarixi keçərlidir (deadline-dan sonrakı poçt qəbul edilmir)
ⓘ Surət YOX, ORIJINAL. Maddə 8.7.4(c): "submitted copies of all the
documentation and not the originals" forfeiture səbəbidir. Orijinal sənəd
DSU-da qalır, geri qaytarılmır. Surət lazımdırsa, tələbə özü təmin etməlidir.
ⓘ Self-certification qəbul EDİLMİR. Maddə 8.3.2.6: "No substitute
declarations, self-certifications, affidavits or sworn statements will be
accepted." Yalnız diplomatik orqan və ya rəsmi sertifikatlı tərcümə.
ⓘ Çatdırıcı ödənişli (recipient-pays) göndərmək olmaz —
qəbul edilmir və göndəricini bilmədən geri qaytarılır.
ⓘ Bakıdakı İtaliya Səfirliyi: Cəfər Cabbarlı küç. 44,
Caspian Plaza II, 9-cu mərtəbə · Tel: +994 12 597 0640 ·
Email: segreteria.baku@esteri.it
Tarixlər — 2027 müraciət dövrü
DSU Toscana 2027/2028 üçün təxmini tarix cədvəli (2025/2026 dövrünə əsaslanır —
rəsmi tarixlər iyul 2027-də dsu.toscana.it-də elan olunacaq):
Sentyabr – Dekabr 2026
Hazırlıq mərhələsi. Toskana universitetlərini araşdır
(UniFi, UniPi, UniSI, UniStraSi, Scuola Normale Superiore Pisa).
Universitaly.it-də hesab yarat. Dil sertifikatı (IELTS / CILS) ver.
Bakıda vergi orqanından gəlir arayışları toplamağa başla. Diplom
apostille prosesini başlat.
Yanvar – Aprel 2027
Universitet ərizələri. Toskana universitetlərinin
qeydiyyat dövrü açılır (UniFi, UniPi və UniSI ümumiyyətlə fevral-mart
arası). Pre-enrolment universitaly.it-də. Admission letter DSU
üçün məcburi deyil, lakin tövsiyə edilir.
May – İyun 2027
Sənəd hazırlığı tamamlanır. Bakıda apostille +
tərcümə + İtaliya Səfirliyi təsdiqi tamamlanır. Universitetdən
qəbul məktubu alınır. D-tipli tələbə vizası Bakıdakı İtaliya
Səfirliyinə təqdim edilir.
~14 İyul 2027 (təxmini)
DSU Toscana Bandosu rəsmi olaraq elan olunur.
Rəsmi PDF sənəd dsu.toscana.it-də paylaşılır. 2025/2026 üçün bu tarix
14 iyul olub, 2027 üçün də iyul ortası gözlənilir. Ərizə formaları
dərhal Sportello Studente-də açılır (15 iyul 2025 idi).
15 İyul – 5 Sentyabr 2027
Bakalavr/Magistr ərizə pəncərəsi.Sportello Studente
portalında DSU credentials yarat (xarici tələbə üçün xüsusi qeyd
proseduru). Online ərizə doldur, kvitansiya çap et, imzala.
~5 Sentyabr 2027, 13:00 İtaliya vaxtı
BAKALAVR/MAGISTR SON TARIXI. Bakı vaxtı ilə bu
15:00-dır. Online ərizə + EESI/ISEEUP DSU üçün
imzalı + xarici sənəd paketi registered post ilə yola düşmüş
olmalıdır. Peremptory deadline — gec ərizələr qəbul edilmir.
25 Sentyabr – 14 Noyabr 2027
PhD/Specializasiya ərizə pəncərəsi. Doktorantura
və ixtisaslaşma kursları üçün ayrıca pəncərə. Onların graduatoria-sı
bakalavr/magistrdən ayrı tərtib olunur.
~30 Sentyabr 2027
Müvəqqəti reytinqlər (Graduatoria provvisoria).
Status: Vincitore (qalib), Idoneo (eligible), və ya Escluso/Sospeso
(xaricləşdirilmiş/asılmış). Reasons göstərilir.
~10 Oktyabr 2027
Petition for Review. Müvəqqəti reytinqdə xəta varsa,
son tarixdir review tələb etmək. Sportello Studente-də xüsusi forma.
1 Oktyabr 2027
Yemək və yataqxana xidməti başlayır. Suspended olanlar
da müraciət edə bilər (xidmət önəmlidir). Permesso di Soggiorno və
Codice Fiscale-ni almaq vaxtıdır.
~14 Noyabr 2027
Tamamlayıcı sənəd son tarixi. Süspans olunmuş
tələbələr üçün son tarixdir EESI düzəlişlərini və xarici sənəd
çatışmazlıqlarını həll etmək.
~1 Dekabr 2027
FINAL REYTINQLƏR (Graduatoria definitiva).
Bakalavr/magistr üçün son nəticə. IBAN doldurma vaxtıdır
(31 dekabr 2027-ə qədər). Vincitore olanlar 1-ci hissə təqaüd
almağa başlayır.
Dekabr 2027
1-ci hissə ödəniş (50%). Bank hesabınıza pul köçürülür.
1-ci kurs tələbələri 50% şərtsiz alır (yalnız maddi vəziyyətə görə).
15 Yanvar 2028
PhD final reytinqləri. Doktorantura tələbələri üçün
son nəticə. Onların ödənişi yanvar-fevralda başlayır.
10 Avqust 2028
1-ci kurs merit yoxlanışı. 20 CFU (bakalavr) və ya
15 CFU (magistr) yetəri olmalıdır. Yetəri olmasa, 30 noyabra qədər
ikinci şans var, sonra 1-ci hissə geri qaytarılır.
30 İyun 2028
2-ci hissə ödəniş (50%). Yuxarı kurs tələbələri
(yəni 1-ci kurs deyil) 2-ci hissəni alır. 1-ci kurslar üçün isə
merit yoxlandıqdan sonra (avqust-oktyabr) ödənilir.
ⓘ Vacib müqayisə: DSU Toscana son tarixi (5 sentyabr) LazioDisco
(22 iyul) və MAECI (mart-aprel) ilə müqayisədə daha gecdir. Bu, Azərbaycandan
sənəd hazırlığı üçün rahatdır.
ⓘ İrəli planlaşdırma: 2027 yayında Bandonu yoxlamaq
kifayət deyil — sənəd hazırlığı 6 ay öncədən başlanmalıdır. Apostille
və tərcümə Bakıda 2-4 həftə çəkə bilər.
ⓘ Filter semester (digər regiondan): Tibb/diş/veterinariya
filter semestrini başqa regionda oxuyub Toskana universitetinə keçmək
istəyənlər 30 yanvar - 28 fevral 2026 pəncərəsində ayrı müraciət edir.