Lazio Regionunun rəsmi təhsil hüququ (Diritto allo Studio) təqaüd
proqramı — Roma Sapienza, Tor Vergata, Roma Tre, LUISS, Tuscia,
Cassino və digər Lazio universitetlərində oxuyan Azərbaycanlı
tələbələrə €6,472-dən €9,300+ illik təqaüd, yataqxana
və gündəlik 2 ödənişsiz yemək. Ailənin 50%+-i xaricdə yaşadığı üçün
Azərbaycanlılar avtomatik "fuori sede" (out-of-town) — yəni
maksimum məbləğ. Hər akademik il yenilənir.
LazioDisco — rəsmi adı "Bando Diritto allo Studio"
(Təhsil Hüququ üçün Çağırış) — İtaliyanın Lazio Regionunun rəsmi təqaüd
proqramıdır. DiSCo (Ente regionale per il Diritto allo
Studio e alla Conoscenza) idarə edir. Hüquqi əsası — İtaliya
Konstitusiyasının 34-cü maddəsi: "təhsil hamı üçün açıq olmalıdır" —
və DPCM 9 Aprel 2001 dekretidir.
MAECI-dən fərqli olaraq LazioDisco regional səviyyədədir
— yalnız Lazio bölgəsindəki universitetlərə (Roma, Viterbo, Cassino, Latina)
şamildir. Hər il müraciət olunur və yenilənə bilir
(akademik nəticəni saxlamaqla bütün təhsil müddətində).
Maliyyə mənbələri: Lazio Regional Vergisi, Dövlət Kompensasiya Fondu,
Avropa Sosial Fondu (ESF), və NextGenerationEU
(PNRR Mission 4 Component 1 Investment 1.7 — "University Scholarships").
Bu o deməkdir ki, proqram 2027-də də güclü maliyyə bazası ilə
davam edəcək.
Azərbaycanlı tələbələr üçün ən vacib detal — ailənin 50%+-i
xaricdə yaşadığına görə avtomatik "fuori sede" (out-of-town)
kimi təsnif olunurlar. Bu o deməkdir ki, kirayə müqaviləsi göstərmək
məcburi DEYİL — və maksimum məbləğ alınır. Yataqxanaya
da müraciət edə, etməyə də bilərlər — fərq etmir.
Xülasə
Təşkilat: DiSCo (Lazio Regional Təhsil Hüququ Orqanı)
Maliyyələşdirici: Lazio Region + İtaliya dövlət fondu + AB (NextGenerationEU)
Təhsil yeri: Yalnız Lazio bölgəsindəki universitetlər
Yaş limiti: Yoxdur (yalnız kursun qanuni müddətindən artıq olmamaq)
Yenilənmə: Hər il (akademik nəticəni saxlamaqla)
Qarşılayır
LazioDisco təqaüdü 5 əsas elementdən ibarətdir — pul təqaüdü, yataqxana,
yemək, sığorta yardımı və regional vergidən azadlıq:
💰 1. Pul təqaüdü (Borsa di Studio)
Azərbaycanlı tələbə avtomatik "fuori sede" (out-of-town) statusu alır.
Aşağıdakı məbləğlər 2025/2026 üçün rəsmidir; 2027/2028 üçün təxminən
2-3% artım gözlənilir.
Standart məbləğ (out-of-town): €6,472.10/il
+ €600 yemək dəyəri = €7,072.10 cəmi
+15% aşağı gəlir bonusu (ISEEUP ≤ €13,974.30):
€7,442.92 + €600 = €8,042.92
+20% STEM qadın bonusu — Elm, Texnologiya, Mühəndislik, Riyaziyyat sahəsi qadın tələbələri
Maksimum (STEM qadın + aşağı gəlir): ~€9,337/il
+10% əlilliyi olan (≥66%): bütün məbləğlərə əlavə
+20% ikili qeydiyyat (eyni anda 2 universitet, qanun 33/2022)
🏠 2. Yataqxana (Posto Alloggio)
DiSCo öz yataqxanaları (Annex G) — Roma və Latina-da yerləşir
Razılaşma əsasında — Camplus Toscani, Campus X, DotCampus, LUMSA, Il Villino di Ippocrate
Subsidiyalı yataqxana — PNRR çərçivəsində əlavə yerlər (universitet pansionatlarda)
Ödəniş təqaüddən tutulur: €174–€298/ay tək otaq, €143–€253/ay cüt otaq
Müddət: 15 oktyabr – 31 iyul (avqust-sentyabr bağlı)
İlk hissədən tutulan: €700 + €2 möhür rüsumu
🍝 3. Yemək (Servizio Mensa)
Gündə 2 ödənişsiz yemək universitet kantinasında — illik dəyər €600
Müddət: 11 oktyabr 2025 – 30 sentyabr 2026 (illik təqaüd)
Ailgilable (qalib amma fond bitib): gündə 1 ödənişsiz yemək
Pul kompensasiyası: Roma və DiSCo kantinası olmayan rayonlarda yeməyi €5.90/yemək kompensasiyası ilə əvəz etmək olar
🏥 4. Sağlamlıq Sığortası (SSN qeydiyyatı)
DiSCo €600 ödəyir, tələbə yalnız €100 ödəyir (1-ci hissədən tutulur)
Şərt: İtaliyada yaşamayan + 1 yanvar 2026-dan etibarən sığortası olmayan
Nəticə: tələbə Milli Sağlamlıq Sistemi (Servizio Sanitario Nazionale) üzvü olur — ödənişsiz tibbi xidmət
📋 5. Regional Vergidən Azadlıq
Lazio Regional Vergisi (~€140–160) avtomatik geri qaytarılır — heç bir əlavə müraciət lazım deyil
Beynəlxalq mobilité qrantı — Erasmus və oxşar proqramlarda iştirak edənə əlavə
Məzuniyyət mükafatı — vaxtında məzun olan keçmiş təqaüdçülər üçün bonus
ⓘ Vacib qeyd: LazioDisco təqaüdü MAECI ilə birləşmir —
birini seçməlisən. Erasmus qrantı və 150-saat təcrübə qrantı isə
LazioDisco ilə birləşə bilir.
ⓘ Vergi statusu: Bu məbləğlər İtaliyada vergi tutulmur.
Roma və ətrafda yaşayış xərcləri bütünlüklə qarşılayır (yataqxana + yemək
+ təqaüd cəmi ~€8,000-9,000 = aylıq €700-800 ekvivalenti).
Uyğunluq
LazioDisco 2027/2028 üçün Azərbaycanlı namizədlər üçün məcburi şərtlər
(rəsmi mənbə: 2025-26 Bandosu, 2027 üçün təxminən eyni şərtlər
gözlənilir):
📋 Hər kəs üçün ümumi şərtlər
Universitet:Lazio bölgəsindəki universitetə qeydiyyatda olmaq və ya 10 fevral 2028-ə qədər qeydiyyatdan keçmək
Eyni səviyyəli ikinci diplom YOX: Əgər bakalavr varsa, ikinci bakalavra müraciət qadağandır (magistr/PhD-yə olar)
Əvvəl təqaüd: Eyni kurs ili üçün başqa təşkilatdan təqaüd alıbsanssa, geri qaytarmadan müraciət edə bilməzsən
Regional vergi: Lazio Regional Təhsil Hüququ Vergisi ödənilməlidir (universitetə qeydiyyat zamanı)
💵 Gəlir şərtləri (ISEEUP)
Pul təqaüdü üçün: ISEEUP ≤ €27,948.60 və ISPEUP ≤ €60,757.87
Yataqxana / mobilité / məzuniyyət mükafatı üçün: ISEEUP ≤ €40,000 və ISPEUP ≤ €86,956.58
2027/2028 üçün gəlir bazası: 2025-ci il (yəni iki il əvvəlki gəlir)
Əmlak bazası: 31 dekabr 2025 tarixinə
🎯 Akademik şərtlər (Merit)
1-ci kurs tələbələri: 10 fevral 2028-ə qədər universitetə qeydiyyat — başqa şərt yoxdur
Bakalavr 2-ci ili: minimum 35 ECTS (bonus krediti istifadəsi ilə)
Bakalavr 3-cü ili: minimum 80 ECTS
Magistr 2-ci ili: minimum 30 ECTS
Tələblər: Annex H Cədvəl 2 və 3-də universitetə görə dəqiq sayılır
🌍 Beynəlxalq tələbə statusu (Azərbaycan üçün xüsusi)
Avtomatik "fuori sede": Ailənin 50%+-i Azərbaycanda (xaricdə) yaşadığı üçün — maksimum məbləğ
Kirayə müqaviləsi: Tələb olunmur (yerli "fuori sede" üçün lazımdır, beynəlxalq üçün yox)
İSTİSNA: Onlayn universitet və ya əsasən distant kurs → avtomatik "in-town" (minimum məbləğ)
Annex E (kasıb ölkələr): Azərbaycan bu siyahıda DEYİL — yəni tam ISEEUP proseduru lazımdır
ⓘ Vacib istisnalar: Universitetin özü tərəfindən təqaüd
alan PhD tələbələri LazioDisco ilə birləşə bilməz. Tibb sahəsi
postqraduate məktəbi tələbələri (artıq ödənişsiz təcrübə kontraktı olanlar)
xaricdir.
ⓘ EU vs non-EU bölünməsi: Reytinq EU və non-EU üçün ayrı
hazırlanır (bərabər giriş prinsipinə əsasən). Azərbaycanlılar non-EU
kvotasında rəqabət edir — bu adətən daha az rəqabətli olur.
Sənədlər
Bütün sənədlər laziodisco.it
portalında elektron şəkildə yüklənir. Yalnız onlayn ərizə qəbul olunur.
Azərbaycanlı tələbə üçün proses 5 mərhələdir: Bakıda → Apostille →
İtaliya Səfirliyi → Roma CAF → DiSCo portal.
A. Bakıda toplanmalı sənədlər (gəlir / əmlak)
1. Ailə tərkibi haqqında arayış — Bələdiyyədən və ya ASAN Xidmətdən, ad/soyad/doğum tarixi
2. Ailə üzvlərinin gəlir arayışı — Vergi orqanından və/və ya iş yerindən, 2025-ci il üçün brüt illik gəlir
3. Daşınmaz əmlak arayışı — DƏİÖR-dən, 31 dekabr 2025 tarixinə (sahə, yer, dəyər)
4. Bank arayışı — Bütün ailə üzvlərinin hesabları, 31 dekabr 2025 son balansı
5. Kirayə müqaviləsi — Əgər ailə evi kirayədədirsə (illik məbləğ ilə)
6. Gəlir/əmlak yoxluğu arayışları — Gəliri və ya əmlakı olmayanlar üçün vergi orqanı təsdiqi
7. Bakalavr/magistr diplomu — Notarial təsdiqlənmiş + apostille + italyan tərcümə
8. Akademik transkript — Bütün dərslər, kreditlər və qiymətlər
B. Apostille və leqallaşdırma
Azərbaycan Haaqa Apostille Konvensiyası üzvüdür — sənədlər konsulluq leqallaşdırması yerinə Apostille ilə təsdiqlənə bilər
Ədliyyə Nazirliyi: məhkəmə, prokuror, ədliyyə, notariat və vətəndaşlıq vəziyyəti aktları (1-3 iş günü, 5-10 manat)
Xarici İşlər Nazirliyi: digər dövlət sənədləri (vergi, bələdiyyə, bank arayışları) (1-3 iş günü, 5-10 manat)
Sonra: İtaliya Səfirliyi (Caspian Plaza II, Bakı) sənədləri rəsmiləşdirir
C. İtalyan dilinə tərcümə
Bütün sənədlər italyan dilinə tərcümə olunmalıdır — bu məcburi tələbdir
Yol 1: Bakıdakı İtaliya Səfirliyinin tərcüməçi xidməti — daha bahalı, lakin avtomatik tanınır
Yol 2: Bakıdakı qeydiyyatlı tərcüməçi → notariat təsdiqi → Apostille — daha sürətli (40-60 manat/səhifə)
Yol 3: Roma-da gələndən sonra italyan tərcüməçidə tərcümə (ən baha, lakin yerli tanınır)
D. İtaliyada (Roma) tamamlanacaq sənədlər
9. Codice Fiscale — Vergi orqanından (Agenzia delle Entrate), 1 gün, ödənişsiz
10. Permesso di Soggiorno — Tələbə residence permit, 8 gün ərzində ərizə (Posta İtaliana paketi)
11. İtaliya bank hesabı (IBAN) — Intesa Sanpaolo, UniCredit, Postepay, və s. (codice fiscale lazımdır)
12. ISEEUP sertifikatı — DiSCo tərəfindən tanınan CAF-da hesablanır (ÖDƏNİŞSİZ, lakin şəxsən getmək lazımdır)
13. Şəxsiyyət identifikasiyası — DiSCo hesabı üçün CAF-da (yalnız ilk dəfədə)
E. DiSCo portalında yükləniləcək sənədlər
14. Universitet qəbul məktubu — Lazio universitetindən admission letter
15. Passport surəti — şəxsiyyət səhifəsi (tarixi keçməmiş)
16. Permesso di Soggiorno — surət (10 fevrala qədər; yataqxana üçün 10 dekabra qədər)
17. PEC ünvanı və ya elected domicile — DiSCo bildirişləri üçün
18. IBAN — 6 ay ərzində DiSCo profilinə daxil et
ⓘ Self-certification qəbul EDİLMİR. Bütün sənədlər
İtaliyanın diplomatik təsdiqindən və ya tanınmış orqandan gəlməlidir.
Sworn statement, affidavit, declaration in lieu — heç biri qəbul olunmur.
ⓘ CAF nəzərə al: CAF-lar (Tax Advisory Centres) DiSCo
tərəfindən rəsmi olaraq tanınmalıdır. Siyahı laziodisco.it-də hər il
yenilənir. Roma'da əsas CAF-lar: CAF Acli, CAF CGIL, CAF CISL, CAF UIL,
CAF Confcommercio.
ⓘ Bakıdakı İtaliya Səfirliyi: Cəfər Cabbarlı küç. 44,
Caspian Plaza II, 9-cu mərtəbə · Tel: +994 12 597 0640 ·
Email: segreteria.baku@esteri.it
Tarixlər — 2027 müraciət dövrü
LazioDisco 2027/2028 üçün təxmini tarix cədvəli (2025/2026 dövrünə əsaslanır —
rəsmi tarixlər iyun 2027-də laziodisco.it-də elan olunacaq):
Sentyabr – Dekabr 2026
Hazırlıq mərhələsi. Lazio universitetlərini araşdır
(Sapienza, Tor Vergata, LUISS, Roma Tre, Tuscia). Universitaly.it-də
hesab yarat. Dil sertifikatı (IELTS / CILS) ver. Bakıda vergi orqanından
gəlir arayışları toplamağa başla. Diplom apostille prosesini başlat.
Yanvar – Aprel 2027
Universitet ərizələri. Lazio universitetlərinin
qeydiyyat dövrü açılır (Sapienza, Tor Vergata 2027/2028 üçün).
Admission letter LazioDisco üçün məcburi deyil amma 10 fevral
2028-ə qədər qeydiyyat tamamlanmalıdır.
May – İyun 2027
Sənəd hazırlığı tamamlanır. Bakıda apostille +
tərcümə + İtaliya Səfirliyi təsdiqi tamamlanır. Universitetdən
qəbul məktubu alınır. Vize ərizəsi (D-tipli tələbə vizası)
Bakıdakı İtaliya Səfirliyinə təqdim edilir.
~10 İyun 2027 (təxmini)
LazioDisco Bandosu rəsmi olaraq elan olunur.
Rəsmi PDF sənəd laziodisco.it-də paylaşılır. 2025/2026 üçün bu tarix
10 iyun olub, 2027 üçün də iyun ortası gözlənilir. Ərizə formaları
dərhal portalda açılır.
İyun – İyul 2027
1-ci mərhələ — Onlayn ərizə.laziodisco.it
portalında DiSCo credentials yarat (ilk dəfədə CAF-da face-to-face
identification lazımdır). Ərizəni doldur və "trasmissione domanda"
düyməsi ilə təsdiq et.
~22 İyul 2027, 12:00 İtaliya vaxtı (təxmini)
1-CI MƏRHƏLƏ SON TARIXI. Bakı vaxtı ilə bu
14:00-dır. Bütün sənədlər portala yüklənmiş və
ərizə təsdiqlənmiş olmalıdır. Gec ərizələr qəbul edilmir.
Buradan sonra düzəldə bilməzsən.
~29 İyul 2027
İlkin reytinqlər (Provisional Rankings) elan olunur.
Status: Beneficiary, Eligible, və ya Excluded. Excluded olduqda
səbəblər göstərilir. 2-ci mərhələdə düzəltmək olar.
30 İyul – ~11 Avqust 2027
2-ci mərhələ — Düzəlişlər. Səhvləri düzəltmək
imkanı. "Unlock" funksiyası ilə ərizəni yenidən aç, dəyişiklik et,
və mütləq yenidən "transmit" et. Yoxsa ərizə ləğv
edilir.
Avqust – Oktyabr 2027
Viza prosesi tamamlanır. D-tipli tələbə vizası alınır.
İtaliyaya köç. Roma-da codice fiscale (1 gün), bank hesabı (1-2 həftə),
permesso di soggiorno (8 gün ərzində ərizə) tamamlanır.
~16 Sentyabr 2027
Yataqxana yekun nəticəsi. Hansı yataqxanaya
təyin edildiyini DiSCo "Reserved Area"-da görəcəksən. 14 sentyabr
2027-ə qədər bütün şərtlərə cavab verməlisən.
~10 Oktyabr 2027
PUL TƏQAÜDÜ YEKUN NƏTICƏSI. Reservada öz statusunu
görə bilərsən. Beneficiary olduqda ödənişlər başlayır. IBAN-ı 6 ay
ərzində DiSCo profilinə daxil etmək məcburidir.
~10 Dekabr 2027
ISEEUP son tarixi. Roma-da DiSCo tərəfindən tanınan
CAF-da ISEEUP sertifikatı hazır olmalıdır. Bu kritik tarixdir —
gecikmə avtomatik istisnaya gətirir. Yataqxanada qalanlar üçün
permesso di soggiorno-nun da bu tarixə yüklənməsi məcburidir.
~10 Fevral 2028
Universitetə tam qeydiyyat son tarixi. Bütün
inkonsistensiyalar həll olmuş olmalıdır. Permesso di soggiorno
surəti yüklənməlidir. Yoxsa təqaüd ləğv olur.
ⓘ Vacib detal: İtaliyada bank hesabı **olmadıqda** xarici
SEPA IBAN da qəbul edilir, lakin DiSCo gecikmə və əlavə xərclərə görə
məsuliyyət daşımır. Tövsiyə: ən tez Postepay (poçt bank, codice fiscale
ilə açılır, 5-10 gün ərzində).
ⓘ İrəli planlaşdırma: 2027 yayında Bandonu yoxlamaq
kifayət deyil — sənəd hazırlığı 6 ay öncədən başlanmalıdır. Apostille
və tərcümə Bakıda 2-3 həftə çəkə bilər.