Yaponiyada təhsil: COE və tələbə vizası üçün addım-addım bələdçi
Universitet seçimindən hava limanında residence card almağa qədər Yaponiyaya təhsil müraciətinin bütün mərhələləri
Universitet seçimindən hava limanında residence card almağa qədər Yaponiyaya təhsil müraciətinin bütün mərhələləri
Universitet seçimindən hava limanında residence card almağa qədər Yaponiyaya təhsil müraciətinin bütün mərhələləri
Yaponiya güclü universitetləri və yüksək tədris keyfiyyəti ilə xaricdə təhsil axtaran tələbələr üçün cəlbedici seçimdir. Ancaq oraya tələbə kimi getmək prosesi bir az fərqlidir, çünki mərkəzində COE adlı xüsusi sənəd dayanır. Bu bələdçidə universitet seçimindən hava limanında residence card almağa qədər bütün mərhələləri sıra ilə açıqlayırıq.
COE (Certificate of Eligibility / Uyğunluq Sertifikatı) vizanın özü deyil. Bu, Yaponiya İmmiqrasiya Xidmətləri Agentliyinin (ISA) verdiyi ilkin yoxlama sənədidir. Sizin Yaponiyada tələbə kimi qalma şərtlərinə uyğun olduğunuzu təsdiqləyir. Yaponiyada təhsil sistemi barədə ümumi məlumatı Yaponiyada təhsil yazımızda tapa bilərsiniz.
Diqqət çəkən məqam budur: COE müraciətini çox vaxt siz yox, sizi qəbul edən universitet verir. Universitet sizin adınızdan Yaponiyadakı regional immiqrasiya bürosuna müraciət edir, sənəd hazır olanda isə onu sizə göndərir. Bundan sonra COE ilə səfirliyə gedib vizanı alırsınız.
Yaponiyada akademik il apreldən marta qədər davam edir. Ona görə də əsas qəbul apreldədir və proqram seçimi məhz bu dövrdə ən genişdir. İkinci qəbul isə sentyabr və ya oktyabra düşür, ancaq proqramların sayı daha azdır.
Aprel qəbulu üçün müraciət son tarixi adətən əvvəlki ilin noyabrına, sentyabr qəbulu üçün isə təxminən aprelə düşür. Sənəd toplama, dil imtahanı və COE emalı vaxt apardığından, müraciəti qəbuldan 6-10 ay əvvəl başlamağınızı məsləhət görürük.
Yaponiyaya təhsil yolunuz hansı səviyyəyə müraciət etməyinizdən asılı olaraq dəyişir.
Bakalavr qəbulu üçün əsas imtahan EJU-dur (Examination for Japanese University Admission for International Students). Onu JASSO təşkil edir. Bir çox universitet qəbul qərarını EJU nəticəsi əsasında verir, bəziləri isə öz əlavə imtahanını da keçirir. Yapon dilində oxumaq istəyirsinizsə, yüksək bal vacibdir.
Bu səviyyədə çox vaxt əvvəlcə research student (研究生 / kenkyusei) — dərəcəsiz tələbə kimi qəbul olunursunuz. Kenkyusei bir professorun rəhbərliyi altında müəyyən sahədə araşdırma aparır, ancaq dərəcə və ya kredit qazanmır.
Ən vacib addım budur: müraciətdən əvvəl gələcək elmi rəhbərinizlə (professorla) əlaqə saxlayıb razılığını almalısınız. Professor sizi qəbul etməzsə, müraciət irəli getmir. MEXT səfirlik təqaüdçüləri də adətən 6-12 ay kenkyusei kimi oxuyub magistr giriş imtahanına və yapon dilinə hazırlaşır.
Yaponiyada iki əsas imtahanla qarşılaşacaqsınız: universitetə giriş üçün EJU və dil səviyyənizi göstərən JLPT.
| İmtahan | Nə üçün | Detallar |
|---|---|---|
| EJU | Bakalavr qəbulu | Fənlər: Yapon dili, Elm (fizika/kimya/biologiyadan 2 seçim), Riyaziyyat (Course 1 və ya 2), Yaponiya və Dünya. Yaponca və ya ingiliscə verilir; dil bölməsi yalnız yaponca. |
| JLPT | Dil səviyyəsi sübutu | 5 səviyyə: N5-dən (ən aşağı) N1-ə (ən yüksək). Yaponca proqramlar üçün adətən N2 və ya N1 tələb olunur. |
EJU ildə iki dəfə — adətən iyunda və noyabrda keçirilir. Onun yapon dili bölməsində yüksək bal rəqabətli proqramlar üçün üstünlük sayılır, dəqiq həd isə universitetdən asılıdır. Daha ətraflı JLPT bələdçimizə baxın. Yapon dili sizi çəkindirirsə, ingilis dilli proqramlar yaxşı alternativdir; belə hallarda JLPT çox vaxt tələb olunmur və IELTS kimi sertifikat önə çıxır.
COE müraciəti üçün universitetə tam sənəd dəsti hazırlamalısınız. Diqqətli olun, çünki sənədlərdə çatışmazlıq prosesi aylarla uzada bilər.
Maliyyə sübutu ən həssas hissədir, çünki ISA və səfirlik tədris haqqını və yaşayış xərclərini ödəyə bildiyinizi görmək istəyir. Bir illik proqram üçün universitetlər adətən təxminən 2.000.000-2.500.000 yen həddi qoyur (dəqiq məbləğ universitetə görə dəyişir). Sizdən sponsorun bank balansı arayışı (adətən son 3 ay ərzində verilmiş), son bir ilin gəlir arayışı və vəsaitin mənbəyini göstərən sənəd istənir. Valideyn sponsor ola bilər, ancaq bu halda qohumluğu təsdiq edən sənəd də lazımdır.
Diplom və transkriptin necə apostilləndiyini apostil və tərcümə bələdçimizdə addım-addım göstərmişik. Ümumi xərcləri əvvəlcədən hesablamaq üçün isə xaricdə təhsil büdcəsi yazımıza baxın.
COE əlinizə çatanda ən çətin hissəni geridə qoymuş olursunuz. Səfirliyə COE, pasport, viza müraciət forması və foto təqdim edirsiniz. Bütün sənədlər tamdırsa, viza təxminən bir həftəyə hazırlanır. Yaponiyada rəsmi yaşayış statusunuz 'Student' (留学 / Ryugaku) olur; bu statusda qalma müddəti hər tələbə üçün ayrıca təyin edilir və maksimum 4 il 3 aydan çox ola bilməz.
Narita, Haneda, Kansai və Chubu kimi böyük hava limanlarında residence card (在留カード) immiqrasiya keçidində dərhal verilir. Kiçik hava limanlarında isə pasporta möhür vurulur və 14 gün ərzində yaşadığınız yer üzrə bələdiyyədə qeydiyyatdan keçməlisiniz. Bununla Yaponiyada tələbə həyatınız rəsmən başlayır.