Yapon dil məktəbi yolu ilə Yaponiyada təhsilə başlamaq
Nihongo gakko necə işləyir: COE, tələbə vizası, xərc, müddət və dil məktəbindən sonra universitetə keçid
Nihongo gakko necə işləyir: COE, tələbə vizası, xərc, müddət və dil məktəbindən sonra universitetə keçid
Nihongo gakko necə işləyir: COE, tələbə vizası, xərc, müddət və dil məktəbindən sonra universitetə keçid
Yaponiyada təhsil almaq istəyən azərbaycanlıların çoxu birbaşa universitetə yox, əvvəlcə Yapon dil məktəbinə (nihongo gakko) gedir. Səbəb sadədir: akkreditə olunmuş dil məktəbi sizin yerinizə tələbə vizasının açarı olan sənədə müraciət edə bilir, siz isə Yaponiyada yaşayıb dili öyrənərək universitetə və ya işə hazırlaşırsınız. Bu bələdçidə yolun necə işlədiyini, nə qədər çəkdiyini və məktəbi hansı meyarlarla seçəcəyinizi addım-addım göstəririk.
Bu yolun mərkəzində COE (Certificate of Eligibility — Uyğunluq Sertifikatı) sənədi dayanır. Yaponiya hökumətinin rəsmi tanıdığı (təyinatlı) dil məktəbi sizin yerinizə bu sənədə müraciət edir, siz isə onun əsasında yaşadığınız ölkədə tələbə vizası alırsınız. Sxem beş addımdan ibarətdir.
Yaponiyada təhsilin ümumi mənzərəsi, dil şərtləri və istiqamətlər barədə daha geniş məlumatı Yaponiyada təhsil bələdçimizdə tapa bilərsiniz.
Dil məktəbləri adətən 6 ay, 1 il, 1,5 il və 2 illik proqramlar təklif edir. Tələbə statusu ilə dil məktəbində maksimum 2 il qalmaq olar. İlkin viza 1 il və ya 1 il 3 ay müddətinə verilir, sonra Yaponiyada uzadıla bilər. Yalnız qısa kurs (adətən 90 günə qədər) oxumaq istəyirsinizsə, tələbə vizası yox, qısamüddətli (short-stay) viza ilə gedirsiniz və bu halda COE lazım olmur.
Qəbul əsasən aprel və oktyabr aylarında olur, bəzi məktəblərdə isə yanvar və iyul qəbulu da var. Hazırda Yaponiyada 600-dən çox dil məktəbində təxminən 49.000 xarici tələbə oxuyur, ona görə də seçim genişdir.
Study in Japan-ın rəsmi məlumatına görə, dil institutları illik təxminən 610.000–1.900.000 yen alır. Praktikada tipik illik təhsil haqqı 700.000–800.000 yen ətrafındadır. Bunun üstünə qeydiyyat rüsumu, dərslik, yaşayış və gündəlik xərclər əlavə olunur.
| Xərc növü | Təxmini məbləğ |
|---|---|
| Təhsil haqqı (illik) | 610.000–1.900.000 yen (tipik ~700.000–800.000) |
| Yataqxana / mənzil (aylıq) | 30.000–50.000 yen |
| Qeydiyyat rüsumu + dərslik | Ayrıca əlavə olunur |
| Gündəlik xərclər | Şəhərə görə dəyişir |
COE-ni Yaponiyanın Miqrasiya Xidmətləri Agentliyi (ISA) verir, sənəd üçün isə sizin adınıza dil məktəbi müraciət edir. Prosesin özü təxminən 3 ay, müraciətdən Yaponiyaya çatana qədər ümumi müddət isə 6–8 aydır. Ona görə də proqram başlamazdan 4–6 ay əvvəl məktəbə müraciət etmək tövsiyə olunur. COE üçün ayrıca müraciət rüsumu yoxdur, sənəd verildikdən sonra 90 gün etibarlıdır və bu müddətdə vizanı alıb ölkəyə daxil olmalısınız. COE müraciətinin sənəd siyahısını və detallarını COE müraciət bələdçimizdə ətraflı izah etmişik.
Yaponiyada təxminən 700–800 dil institutu var, ancaq yalnız 30-a yaxını MEXT-in universitet hazırlıq kursunu (preparatory course) təklif edir. Universitetə keçid niyyətindəsinizsə, bu detal çox əhəmiyyətlidir. Seçim edərkən bu meyarları yoxlayın.
Dil məktəbindən sonra universitetə keçid üçün EJU (Examination for Japanese University Admission) imtahanı verilir, onu JASSO təşkil edir. Universitetdə oxumaq üçün adətən JLPT N2 və ya N1 səviyyəsi tələb olunur. JLPT beş səviyyədən ibarətdir (N5 ən aşağı, N1 ən yüksək) və ildə iki dəfə, iyulun və dekabrın ilk bazar günü keçirilir (bu il 5 iyul və 6 dekabr). N2/N1-ə çatmaq təxminən 600–900+ saat oxu tələb edir, yaxşı dil məktəbi məhz bu səviyyəyə hazırlayır. JLPT-nin səviyyələri və hazırlıq strategiyası barədə JLPT bələdçimizə baxa bilərsiniz.
Diqqət yetirin: 12 ildən az məktəb təhsili olan tələbələr universitetə müraciətdən əvvəl MEXT-in təyin etdiyi universitet hazırlıq kursunu (university preparatory course) bitirməlidir. Ona görə də məktəb seçərkən bu kursun olub-olmadığını əvvəlcədən dəqiqləşdirin.
Tələbə statusu təkbaşına işə icazə vermir. İşləmək üçün ayrıca "Status xaricində fəaliyyət icazəsi" (Shikakugai Katsudō Kyoka) almalısınız. İcazə ilə həftədə maksimum 28 saat, uzun tətillərdə isə gündə 8 saata qədər işləyə bilərsiniz. Bir neçə yerdə işləsəniz, cəmi saat 28-i keçə bilməz. Yaponiyada tələbə işi qaydaları barədə daha ətraflı xaricdə tələbə işi bələdçimizdə yazmışıq.
Böyüklər əyləncə sektorunda (pachinko, gecə klubu, qumar) işləmək qadağandır. İcazəsiz işləmək isə cərimə və deportasiyaya səbəb olur, ona görə də işə başlamazdan əvvəl icazəni mütləq alın.