—
Xaricdə təhsil üçün nə qədər pul lazımdır? Ölkə-ölkə büdcə
İmtahan və sənəd xərclərindən viza rüsumuna, aylıq yaşayışdan Sperrkonto məbləğinə qədər — ölkə-ölkə real rəqəmlərlə tam büdcə bələdçisi.
📄
Xaricdə təhsil üçün nə qədər pul lazımdır? Ölkə-ölkə büdcə
İmtahan və sənəd xərclərindən viza rüsumuna, aylıq yaşayışdan Sperrkonto məbləğinə qədər — ölkə-ölkə real rəqəmlərlə tam büdcə bələdçisi.
Xaricdə təhsil planlaşdıran ailələrin ilk sualı adətən eyni olur: bütün bu yol ümumilikdə nə qədərə başa gələcək? Real büdcə iki hissədən ibarətdir. Birincisi, yola çıxana qədər ödənilən birdəfəlik xərclərdir: imtahan, sənəd, viza və bilet. İkincisi isə ölkədə hər ay təkrarlanan yaşayış xərcləridir. Bu yazıda hər iki hissəni ölkə-ölkə, yoxlanılmış rəqəmlərlə təqdim edirik.
Bir baxışda: real büdcə Birdəfəlik xərclər: imtahan, sənəd, viza rüsumu, bilet və depozit daxil olmaqla təxminən €1.500-2.500 (Böyük Britaniya istiqaməti viza rüsumlarına görə daha baha olur). Aylıq yaşayış: Polşada €350-850, Almaniyada €850-1.200, Londonda £1.400-2.000. Maliyyə sübutu: Almaniyada Sperrkonto €11.904, İtaliyada təxminən €10.180 (hər il yenilənir).
Birdəfəlik xərclər — yola çıxana qədər
Aşağıdakı cədvəldə Azərbaycandan müraciət edən bir tələbənin yola çıxana qədər qarşılaşdığı əsas xərclər göstərilib. Rəqəmlər təxminidir və seçdiyiniz ölkədən asılı olaraq dəyişir.
| Xərc | Təxmini məbləğ |
|---|---|
| IELTS / TOEFL imtahanı | IELTS təxminən 530 AZN, TOEFL $260 |
| Tərcümə və apostil (sənəd paketi) | təxminən 150-300 AZN |
| Universitetlərə müraciət haqları | €0-150 |
| Viza rüsumu | €50-254 (Böyük Britaniyada təxminən £558) |
| Aviabilet (birtərəfli) | təxminən €150-350 |
| İlk kirayə + depozit | 1-3 aylıq kirayə |
Dil imtahanı büdcənin ilk bəndidir. Bakıda British Council-də IELTS imtahanı hazırda təxminən 530 AZN, UKVI versiyası isə 575 AZN-dir. TOEFL iBT-nin qiyməti $260-dır. İmtahanı təkrar vermək ehtimalını da nəzərə alın, çünki ikinci cəhd büdcəni eyni məbləğdə artırır.
Sənəd hazırlığı çox vaxt unudulan xərcdir. Azərbaycanda bir sənədə apostil verilməsi üçün dövlət rüsumu 10 AZN-dir, notarial tərcümənin səhifəsi isə təxminən 15-25 AZN olur. Attestat, diplom və qiymət cədvəli daxil olmaqla tam paket adətən 150-300 AZN aralığındadır. Prosesin addımlarını apostil və tərcümə bələdçimizdə izah etmişik.
Müraciət haqları ölkədən ölkəyə fərqlənir. Almaniyada uni-assist ilk universitet üçün €75, hər əlavə universitet üçün €30 alır. Böyük Britaniyada UCAS ilə beş seçim təxminən £29-a başa gəlir. İtaliya universitetlərində müraciət haqqı adətən €30-100 arasındadır, Polşa və Macarıstanda isə çox vaxt cüzi məbləğdir.
Viza rüsumları ölkə-ölkə
Viza rüsumu seçdiyiniz ölkədən və viza növündən asılıdır. Aşağıdakı rəqəmlər hazırkı rəsmi tariflərdir və vaxtaşırı yenilənir, ona görə də müraciətdən əvvəl konsulluğun saytını yoxlayın.
| Ölkə | Rüsum | Qeyd |
|---|---|---|
| İtaliya | €50 | Milli viza (D) |
| Almaniya | €75 | Milli viza (D) |
| Polşa | €200 | Milli viza (D) — tarif son illərdə xeyli qalxıb |
| Macarıstan | €110 | Konsulluqda yaşayış icazəsi müraciəti; Stipendium Hungaricum təqaüdçüləri üçün ödənişsizdir |
| Hollandiya | €254 | IND rüsumu — universitet sizin adınıza müraciət edir |
| Böyük Britaniya | təxminən £558 | Üstəlik illik £776 səhiyyə rüsumu (IHS) |
Böyük Britaniyada viza rüsumuna əlavə olaraq hər təhsil ili üçün £776 məbləğində immiqrasiya səhiyyə rüsumu (IHS) ödəyirsiniz. Üçillik bakalavr üçün bu, təkcə IHS üzrə ən azı £2.300 deməkdir. Britaniya rüsumları adətən aprel ayında yenilənir, ona görə də müraciətdən əvvəl cari tarifi yoxlayın.
Aylıq yaşayış xərci — ölkə-ölkə
Aylıq büdcənin ən böyük hissəsini hər yerdə kirayə tutur. Aşağıdakı aralıqlar ölkə bələdçilərimizdəki rəqəmlərə əsaslanır və şəhərdən asılı olaraq dəyişir. Məsələn, Milan ilə Palermo, London ilə Liverpul arasında fərq bəzən iki dəfəyə çatır.
| Ölkə | Aylıq büdcə (təxmini) |
|---|---|
| Polşa | €350-850 |
| Macarıstan | €600-900 |
| İtaliya | €600-1.300 (Milan baha, cənub sərfəli) |
| Almaniya | €850-1.200 |
| Hollandiya | €900-1.400 |
| Böyük Britaniya | £900-1.400 (Londonda £1.400-2.000) |
Hər ölkənin xərc bölgüsünü (kirayə, yemək, nəqliyyat, sığorta) ayrıca yazılarımızda tapa bilərsiniz: Almaniyada yaşayış xərci, Polşada yaşayış xərci və Hollandiyada yaşayış xərci.
Maliyyə sübutu: pulu necə göstərməlisiniz?
Viza mərhələsində konsulluqlar bir illik xərcləri qarşılaya biləcəyinizi görmək istəyir. Hər ölkənin öz mexanizmi var:
- Almaniya — Sperrkonto (bloklanmış hesab): ildə €11.904 köçürürsünüz, gəldikdən sonra ayda €992 çıxarırsınız. Məbləğ hər il yenilənir.
- İtaliya — illik minimum hazırda təxminən €10.180-dir; bu məbləği bank çıxarışı ilə sübut edirsiniz.
- Hollandiya — IND aylıq təxminən €1.130 tələb edir; vəsaiti adətən universitetin hesabına köçürürsünüz, ölkəyə çatandan sonra pul sizə qaytarılır.
- Böyük Britaniya — Londonda ayda £1.529, digər şəhərlərdə £1.171 göstərməlisiniz (ən çoxu 9 ay üçün); bura hələ ödənilməmiş təhsil haqqı da əlavə olunur.
- Polşa və Macarıstan — bank çıxarışı, sponsor məktubu və ya valideynin gəlir arayışı adətən kifayət edir.
28 gün qaydası Böyük Britaniyada vəsait viza müraciətindən əvvəl ən azı 28 gün ardıcıl hesabda qalmalıdır. Son anda hesaba böyük məbləğ köçürmək viza rəddi ilə nəticələnə bilər. Digər ölkələrin konsulluqları da hesaba təzəcə yatırılmış pula şübhə ilə yanaşır, ona görə də vəsaiti əvvəlcədən hazırlayın.
Gizli xərclər — büdcəni şişirdən detallar
Bu xərclər heç bir rəsmi cədvəldə görünmür, ancaq birinci ildə mütləq qarşınıza çıxacaq:
- Yaşayış icazəsi rüsumu — Almaniya və İtaliya kimi ölkələrdə gəldikdən sonra ölkə daxilində əlavə rüsum ödəyirsiniz (təxminən €50-130).
- Semestr rüsumu — Almaniyada təhsil ödənişsiz olsa da, hər semestr €150-430 məbləğində inzibati ödəniş (Semesterbeitrag) var; bu məbləğə çox vaxt nəqliyyat bileti də daxildir.
- Mənzil depoziti — Almaniyada depozit 3 aylıq kirayəyə qədər ola bilər, Hollandiyada isə adətən 1-2 aylıq məbləğ istəyirlər.
- Köçürmə komissiyaları — banklararası valyuta köçürmələrində hər dəfə 1-3% itki olur.
- İlk günlərin xərcləri — yataq dəsti, mətbəx ləvazimatı və SIM kart üçün təxminən €200-400 ayırın.
Birinci il üçün ümumi hesab
Bütün rəqəmləri birləşdirsək, birinci ilin təxmini mənzərəsi belə alınır (təhsil haqqı istisna olmaqla):
| Ölkə qrupu | Birinci il (təxmini) | Qeyd |
|---|---|---|
| Polşa, Macarıstan | €6.000-12.000 | Ən sərfəli qrup |
| Almaniya, İtaliya | €9.000-16.000 | Almaniyada dövlət universitetləri demək olar ki, ödənişsizdir |
| Hollandiya, Böyük Britaniya | €12.000-20.000 | Yüksək təhsil haqqı bu məbləğə daxil deyil |
Bu məbləğlərə birdəfəlik xərclər və 12 aylıq yaşayış daxildir. Təqaüd qazansanız, mənzərə tamamilə dəyişir, çünki DAAD və Stipendium Hungaricum kimi proqramlar həm təhsili, həm də yaşayışı qarşılayır.
Tez-tez verilən suallar
Ən sərfəli ölkə hansıdır?
Aylıq xərclərə görə Polşa və Macarıstan öndədir: Polşada €350-850, Macarıstanda €600-900 aralığı kifayət edir. Almaniya isə ödənişsiz dövlət universitetləri sayəsində ümumi hesabda çox vaxt daha sərfəli çıxır.
Pulu nə vaxt hazırlamaq lazımdır?
Viza müraciətindən ən azı 1-2 ay əvvəl. Sperrkonto açılışı bir neçə gün çəkir, ancaq pulun köçürülməsi və təsdiqin gəlməsi vaxt aparır. Böyük Britaniya üçün isə 28 gün qaydasını unutmayın.
Büdcənizi birlikdə hesablayaq Passport Academy hər tələbə üçün ölkə, universitet və real büdcə planını fərdi hazırlayır. Gəlin, sizin vəziyyətinizə uyğun dəqiq rəqəmləri birlikdə müəyyənləşdirək. Ödənişsiz konsultasiya al