Polşada nostrifikasiya və diplom tanınması: kimə lazımdır, kimə yox
Polşada oxumaq istəyən çox tələbə "nostrifikasiya" sözündən narahat olur. Əslində təhsilə qəbulda universitet diplomu çox vaxt birbaşa tanıyır. Nostrifikasiya, NAWA arayışı, orta attestat yolu, sənədlər, rüsum və azərbaycanlı tələbə üçün xüsusi qeydlər — tam bələdçi.
Polşada təhsil almaq istəyən çox tələbə "nostrifikasiya" (nostryfikacja) sözünü eşidəndə narahat olur. Əslində bu proses çoxlarına heç lazım deyil. Əgər siz Polşaya oxumaq üçün gəlirsinizsə, universitet Azərbaycan diplomunuzu çox vaxt birbaşa qiymətləndirir və nostrifikasiya lazım olmur. Nostrifikasiya əsasən iş və peşə yolunda, xüsusən tənzimlənən peşələrdə lazım olur. Gəlin, hansı halda nəyin lazım olduğunu dəqiq ayıraq ki, artıq addımlara vaxt və pul xərcləməyəsiniz.
Bir baxışda Nostryfikacja — xarici ali diplomun Polşa diplomu ilə rəsmi bərabərliyini müəyyən edən proseduradır. Təhsilə qəbul üçün adətən lazım deyil: universitet diplomu birbaşa tanıyır. İş və tənzimlənən peşələr üçün isə çox vaxt lazım olur. Nostrifikasiyanı universitet aparır, NAWA yox.
Nostryfikacja nədir və tanınmadan nə ilə fərqlənir?
Polşa sistemində iki ayrı anlayış var. Tanınma (uznanie) diplomun səviyyəsini təsdiqləyir — təhsili davam etdirmək və ya işə düzəlmək üçün. Nostrifikasiya (nostryfikacja) isə daha ağır proseduradır və xarici diplomun Polşa diplomu ilə tam bərabər olduğunu rəsmən müəyyən edir. Yəni hər tanınma nostrifikasiya deyil. Orta təhsil sənədi Polşada "świadectwo", ali diplom isə "dyplom ukończenia studiów" adlanır.
Ən vacib sual: nostrifikasiya sizə lazımdırmı?
Cavab məqsədinizdən asılıdır. Polşa Ali Təhsil və Elm haqqında Qanunun 326-cı maddəsinə görə, xarici diplom öz ölkəsində növbəti pilləyə keçid hüququ verirsə, Polşada da həmin pilləyə davam hüququ verir. Azərbaycan bakalavr diplomu magistraturaya, magistr diplomu isə doktoranturaya keçid hüququ verdiyi üçün universitet sizi birbaşa qəbul edə bilər. Bu qayda bütün ölkələrə şamil olunur, yəni yalnız Aİ ölkələri ilə məhdudlaşmır.
| Məqsədiniz | Nostrifikasiya? | Nə etməli |
|---|
| Magistr / doktoranturaya qəbul | Xeyr | Universitet diplomu birbaşa qiymətləndirir; lazım olsa NAWA-nın ödənişsiz arayışı |
| Bakalavra qəbul (orta attestatla) | Xeyr | NAWA Direktorunun ödənişsiz arayışı (SYRENA) |
| İş / işəgötürən (tənzimlənməyən peşə) | Adətən yox | Qərarı işəgötürən verir; NAWA arayışı kömək edir |
| Tənzimlənən peşə (həkim, əczaçı, memar) | Bəli | Universitetdə nostrifikasiya + peşə orqanına müraciət |
| Rəsmi ekvivalentlik / dövlət vəzifəsi | Bəli | Universitetdə nostrifikasiya |
Deməli, təhsil üçün gələn tələbənin əksər hallarda heç bir nostrifikasiyaya ehtiyacı olmur. Nostrifikasiya yalnız iki halda lazım olur: diplom öz ölkəsində növbəti pilləyə hüquq vermirsə (nadir hal) və ya iş, tənzimlənən peşə, rəsmi ekvivalentlik söhbət gedəndə.
Təhsilə gəlirsinizsə, rahat olun Polşada bakalavr, magistr və ya doktorantura oxumaq üçün böyük ehtimalla nostrifikasiyaya ehtiyacınız olmayacaq. Universitetin qəbul ofisinə diplomu, əlavəni və lazım olsa NAWA arayışını təqdim etmək kifayətdir. Ətraflı:
Polşada təhsil və
Polşa tələbə vizası.
Kim aparır?
Məsul orqan məqsədə görə dəyişir:
- Ali diplomun nostrifikasiyası — konkret Polşa universiteti. Diplomunuzun aid olduğu elm sahəsində A+, A və ya B+ elmi kateqoriyalı bölmə bu işi görür. NAWA nostrifikasiya etmir.
- Akademik tanınma arayışı — NAWA (Polşanın ENIC-NARIC mərkəzi). Fərdi tanınma arayışını SYRENA sistemi ilə verir.
- Orta təhsil attestatı — 1 iyul 2025-dən bakalavra qəbul üçün attestat arayışını NAWA Direktoru verir. Əvvəllər bunu kuratorium oświaty (Təhsil Superintendantı) edirdi; artıq bu işlərə baxmır.
- Tənzimlənən peşələr — hər peşənin öz səlahiyyətli orqanı (məsələn, həkimlər üçün Naczelna Izba Lekarska). Tənzimlənməyən peşələrdə qərarı işəgötürən verir.
Addım-addım: təhsilə qəbul yolu
- 1. KWALIFIKATOR-la yoxlayın NAWA-nın KWALIFIKATOR bazasında Azərbaycan diplomunun Polşada necə tanındığını və nostrifikasiya lazım olub-olmadığını yoxlayın.
- 2. Universitetə müraciət Diplomu, əlavəni və onun növbəti pilləyə hüquq verdiyini təsdiqləyən sənədi qəbul ofisinə verin.
- 3. Apostil və tərcümə Sənədlərə Azərbaycanda apostil qoydurun və andlı Polşa tərcüməsini hazırlatdırın.
- 4. Lazım olsa, NAWA arayışı Universitet istəyərsə, SYRENA sistemi ilə NAWA-nın ödənişsiz fərdi tanınma arayışını alın.
- 5. Qəbul Universitet diplomu birbaşa tanıyır və sizi proqrama qəbul edir.
Nostrifikasiya yolu (iş və peşə üçün)
Rəsmi ekvivalentlik və ya tənzimlənən peşə söhbət gedirsə, yol bir az fərqlidir:
- 1. Universitet seçin Diplomunuzun sahəsində A+, A və ya B+ kateqoriyalı bölməsi olan Polşa universiteti tapın.
- 2. Sənədləri hazırlayın Diplom, suplement, apostil və andlı Polşa tərcüməsini hazırlayın, sonra rüsumu ödəyin.
- 3. Müraciət və qiymətləndirmə Bölməyə müraciət edin; universitet tam sənəddən sonra 90 günə qədər qərar verir.
- 4. Peşə orqanına müraciət Tənzimlənən peşədirsə, nostrifikasiyadan sonra müvafiq peşə palatasına lisenziya üçün ayrıca müraciət edin.
Lazım olan sənədlər
Sənəd siyahısı yola görə dəyişir, ancaq əsas dəst belədir:
- Diplom — orijinal və ya rəsmi dublikat.
- Diploma əlavəsi (suplement) — keçilmiş fənlər və qiymətlər cədvəli.
- Orta təhsil üçün: attestat — bakalavra qəbulda.
- Apostil — Azərbaycan Haaqa Konvensiyası üzvüdür, ona görə sənədlərə apostil qoyulur (konsul leqallaşdırması yox).
- Andlı Polşa tərcüməsi — tłumacz przysięgły və ya konsul təsdiqi ilə. Bəzi universitetlər arayış üçün ingilis dilini də qəbul edir.
- Növbəti pilləyə hüquq arayışı — diplomun öz ölkəsində sonrakı təhsilə hüquq verdiyini təsdiqləyir (bəzi hallarda).
- Rüsum ödənişinin sübutu — nostrifikasiya yolunda.
Rüsum və müddət
Rəqəmlər Nostrifikasiya (universitet): rüsum professorun qanuni əsas maaşının 50%-dən çox ola bilməz. Hər universitet öz məbləğini müəyyən edir, praktikada təxminən 3.000–4.700 zł (€700–1.100). Müddət: tam müraciətdən 90 günə qədər. NAWA arayışı və attestat arayışı: hazırda ödənişsiz, SYRENA sistemi ilə onlayn; real müddət təxminən 2,5 ay (aşağıda izah var). Əlavə xərc: andlı tərcümə (sənəd başına təxminən 70–120 zł) və apostil. Rəqəmlər hər il yenilənir.
NAWA arayışı üçün rəsmi zəmanətli müddət yoxdur, ona görə real təcrübə vacibdir. Bizim tələbəmizin nümunəsi: müraciət SYRENA-ya aprelin sonunda göndərilib, arayış iyulun ortasında hazır olub — təxminən 2,5 ay (78 gün). Bu, zəmanət deyil, müddət müraciət axınına görə dəyişir. Ona görə sənədi universitetin qəbul son tarixindən ən azı 3 ay əvvəl verin.
Arayış hazır olanda cəmi 30 gününüz var SYRENA arayışı hazırlayanda onu 30 gün ərzində yükləməlisiniz. Sistem e-poçtla xəbər verir, ancaq spam qovluğunu da yoxlayın — bu pəncərəni qaçırmayın. Nəticə ilə razı deyilsinizsə, elə həmin ekrandan işə yenidən baxılmasını tələb edə bilərsiniz.
Arayışda nə yazılır? Diplomunuzun Polşa sistemində hansı səviyyəyə uyğun gəldiyi və nəyə hüquq verdiyi. Məsələn Azərbaycan bakalavr diplomu üçün arayış belə deyir: Polşada ikinci pillə (magistratura) və podyplomowe proqramlarına müraciət hüququ verir. Sənəddə diplomun səviyyəsi, ixtisas, universitet və verilmə ili də göstərilir.
İki incəlik var. Birincisi, arayış yalnız xarici diplomun orijinalı və ya təsdiqlənmiş surəti ilə birlikdə etibarlıdır — tək başına işlədilmir. İkincisi, arayışın özündə yazılır: diplomun Polşa diplomu ilə tam bərabərliyi yalnız universitet nostrifikasiyası ilə müəyyən edilir. Yəni NAWA arayışı təhsili davam etdirmək üçündür, peşə bərabərliyi üçün yox.
Azərbaycanlı tələbə üçün xüsusi qeydlər
- Azərbaycan Aİ, OECD və EFTA qruplarına daxil deyil, ona görə diplom iş məqsədi üçün qanun üzrə avtomatik tanınmır.
- Polşa ilə Azərbaycan arasında diplomu avtomatik bərabər sayan ikitərəfli razılaşma rəsmi siyahılarda görünmür, ona görə iş yolunda çox vaxt nostrifikasiya və ya NAWA arayışı lazım olur.
- Təhsilə gələn tələbənin əksər hallarda nostrifikasiyaya ehtiyacı olmur; universitet diplomu birbaşa qiymətləndirir.
- Andlı Polşa tərcüməsi mütləqdir; bunu Polşadakı andlı tərcüməçi və ya konsul təsdiqi ilə edin.
- Azərbaycan universitetiniz öz ölkəsində akkreditə olunmuş olmalıdır; akkreditə edilməmiş qurumun diplomu tanınmır.
- Həm Polşa, həm Azərbaycan Lisbon Tanınma Konvensiyasının tərəfidir. Konvensiya tanınmanı asanlaşdırır, ancaq avtomatik ekvivalentlik vermir və nostrifikasiya ehtiyacını ləğv etmir.
Ən çox edilən səhvlər
- Nostrifikasiyanı NAWA arayışı ilə qarışdırmaq. SYRENA sistemi NAWA arayışları üçündür; universitet nostrifikasiyası isə ayrı prosesdir.
- Təhsilə qəbul üçün nostrifikasiya axtarmaq. Çox vaxt lazım deyil, universitet diplomu birbaşa qəbul edir.
- Ödənişsiz NAWA arayışına görə agentliyə pul vermək. Arayışı SYRENA ilə özünüz ala bilərsiniz.
- Andlı Polşa tərcüməsini unutmaq. Sadə tərcümə qəbul olunmur.
- Apostili atlamaq. Sənədlər apostilsiz keçərli deyil.
- Lisbon Konvensiyasını avtomatik ekvivalentlik saymaq. Konvensiya asanlaşdırır, ancaq bərabərliyi zəmanət altına almır.
Sənədlərin apostili və tərcüməsi barədə ətraflı: apostil və tərcümə bələdçisi. Ümumi nostrifikasiya prosesi üçün: diplom tanınması və nostrifikasiya.
Polşa üçün sənəd yolunda kömək edək Passport Academy Polşaya gedən tələbələrə diplom tanınması, apostil, andlı tərcümə və qəbul sənədlərinin hazırlanmasında yaxından dəstək olur. Gəlin, sizin üçün lazım olan yolu birlikdə müəyyən edək.
Ödənişsiz konsultasiya 