—
JLPT yapon dili imtahanı: N5–N1 səviyyələri və format
N5-dən N1-ə səviyyələr, imtahan formatı, keçid balları, EJU-dan fərqi və universitet üçün hansı səviyyənin lazım olduğu — JLPT haqqında tam bələdçi.
📄
JLPT yapon dili imtahanı: N5–N1 səviyyələri və format
N5-dən N1-ə səviyyələr, imtahan formatı, keçid balları, EJU-dan fərqi və universitet üçün hansı səviyyənin lazım olduğu — JLPT haqqında tam bələdçi.
Yaponiyada oxumaq və ya işləmək istəyirsinizsə, yapon dili biliyinizi rəsmi sənədlə təsdiqləməli olacaqsınız. JLPT (Japanese-Language Proficiency Test, yapon dili üzrə rəsmi bilik imtahanı) bunun üçün ən çox tanınan sənəddir. Universitetlər, dil məktəbləri və işəgötürənlər dil səviyyənizi məhz onunla ölçür. Bu yazıda JLPT-nin səviyyələrini, formatını, keçid ballarını, EJU-dan fərqini və hansı halda hansı səviyyənin lazım olduğunu izah edirik.
Bir baxışda: JLPT Səviyyələr: N5 (başlanğıc) - N1 (ən yüksək), beş pillə. Format: dil bilikləri (lüğət/qrammatika), oxu və dinləmə. Yazı və danışıq yoxdur. Vaxt: ildə iki dəfə, iyul və dekabr aylarında. Ümumi bal: 0-180. Universitet üçün: adətən N2, rəqabətli proqramlara N1. Rüsum: Yaponiyada təxminən ¥7.500.
JLPT nədir və neçə səviyyəsi var?
JLPT yapon dili üzrə ən çox tanınan rəsmi bilik imtahanıdır. Beş səviyyədən ibarətdir: ən asan N5-dən ən çətin N1-ə qədər. N5 sinifdə öyrənilən əsas yapon dilini başa düşməyi yoxlayır, N1 isə gündəlik həyatın geniş sahələrində işlədilən dili ölçür. Səviyyə yüksəldikcə lüğət, qrammatika, oxu və dinləmə tələbləri də ağırlaşır.
| Səviyyə | Nə ölçür |
|---|---|
| N5 | Əsas yapon dili: sadə cümlələr, hiraqana/katakana və gündəlik ifadələr. |
| N4 | Tanış mövzularda sadə mətnləri anlamaq. |
| N3 | Gündəlik dili orta səviyyədə anlamaq (N4 ilə N2 arasında körpü). |
| N2 | Gündəlik və bir qədər rəsmi dili anlamaq; universitet üçün adi minimum. |
| N1 | Geniş mövzularda mürəkkəb və mücərrəd mətnləri anlamaq. |
Hansı səviyyədən başlayacağınızı məqsədinizə görə seçin. Ümumi mənzərə üçün Yaponiyada təhsil bələdçimizə də baxın; orada universitetlər, təhsil haqqı və MEXT təqaüdü barədə yazmışıq.
İmtahanın formatı
JLPT üç növ bilik yoxlayır: dil bilikləri (lüğət və qrammatika), oxu və dinləmə. N1 və N2-də iki bölmə olur — dil bilikləri・oxu birlikdə, dinləmə isə ayrıca. N3, N4 və N5-də üç ayrı bölmə var. Bütün suallar test formatındadır, yəni variantlar arasından seçirsiniz.
Yazı və danışıq yoxdur JLPT yalnız anlama bacarığını ölçür: oxuduğunuzu və eşitdiyinizi başa düşürsünüz. Esse yazma və şifahi danışıq hissəsi yoxdur. Ona görə imtahandan yüksək bal alsanız belə, sərbəst danışıq üçün ayrıca məşq lazımdır.
Bal, müddət və keçid balları
İmtahanın müddəti səviyyəyə görə dəyişir və səviyyə yüksəldikcə uzanır. Ümumi bal isə bütün səviyyələrdə 0-180 aralığındadır.
| Səviyyə | İmtahan müddəti | Ümumi keçid balı |
|---|---|---|
| N1 | 165 dəqiqə | 100 / 180 |
| N2 | 155 dəqiqə | 90 / 180 |
| N3 | 140 dəqiqə | 95 / 180 |
| N4 | 115 dəqiqə | 90 / 180 |
| N5 | 90 dəqiqə | 80 / 180 |
Keçmək üçün təkcə ümumi keçid balı bəs etmir — hər bölmə üzrə minimumu da toplamalısınız. Bu minimum adətən 60 baldan 19-dur; N4 və N5-də birləşmiş dil bilikləri・oxu bölməsi üçün 120 baldan 38 lazımdır. Yəni bir bölmədən çox zəif çıxsanız, ümumi balınız yüksək olsa belə, imtahandan keçmirsiniz.
İmtahan nə vaxt və harada keçirilir?
JLPT hər il iki dəfə, adətən iyul və dekabr aylarının ilk bazar günü keçirilir. Yaponiyada hər iki sessiyada bütün səviyyələr (N1-N5) təklif olunur. Ancaq xaricdəki bəzi kiçik mərkəzlərdə imtahan ildə yalnız bir dəfə, adətən dekabrda keçirilir. Ona görə qeydiyyatdan əvvəl yerli mərkəzin təqvimini yoxlayın.
Tarixlər və mərkəzlər İmtahan hər il iki bazar gününə düşür: biri iyulda, biri dekabrda. Şəbəkə genişdir — imtahan Yaponiyada bütün vilayətlərdə, dünyada isə 90-dan çox ölkədə keçirilir. Qeydiyyatı rəsmi MyJLPT hesabı ilə onlayn edirsiniz; Yaponiyada rüsum təxminən ¥7.500-dür.
Universitet və iş üçün hansı səviyyə lazımdır?
Sizə hansı səviyyənin lazım olması məqsədinizdən asılıdır. Yapon dilində tədris olunan bakalavr proqramları üçün minimum çox vaxt N2-dir. Nüfuzlu universitetlər və rəqabətli proqramlar isə N1 istəyir. Yapon dilində tədqiqat aparılan magistr və doktorantura proqramlarına da adətən N1 lazımdır. MEXT təqaüdü bəzi hallarda müəyyən müddət ərzində N2 tələb edə bilər.
- N2 — yapondilli bakalavr proqramları üçün adi minimum.
- N1 — rəqabətli universitetlər, magistr və doktorantura üçün.
- İş üçün — yapon şirkətlərində iş axtarırsınızsa, adətən ən azı N2 gözlənilir.
- İngilisdilli proqram — JLPT tələb olunmur; əvəzinə IELTS və ya TOEFL lazımdır.
Yapon dili sizə çətin gəlirsə, çıxış yolu var: tamamilə ingilis dilində tədris olunan proqramlar JLPT istəmir. Bir çox universitetin ingilis dilli proqramı yapon dili sertifikatı yerinə TOEFL və ya IELTS qəbul edir, dəqiq bal həddi isə universitetə görə dəyişir. Bu barədə Yaponiyada ingilis dilli proqramlar yazımızı, hazırlıq üçün isə IELTS bələdçimizi oxuyun.
JLPT ilə EJU eyni deyil
Yaponiyada təhsilə hazırlaşanlar JLPT ilə EJU-nu tez-tez qarışdırır, ancaq bunlar fərqli imtahanlardır. EJU (Examination for Japanese University Admission) birbaşa universitetə qəbul üçündür: akademik yapon dili ilə yanaşı riyaziyyat, elm (fizika, kimya, biologiya) və Yaponiya-dünya fənlərini ölçür. JLPT isə ümumi dil biliyini yoxlayır.
| Xüsusiyyət | JLPT | EJU |
|---|---|---|
| Məqsəd | Ümumi dil biliyi | Universitetə qəbul |
| Səviyyələr | N1-N5 | Səviyyə yoxdur |
| Yazı hissəsi | Yoxdur | Var |
| Nəticə | Keç / kəs | Yalnız bal |
| Fənlər | Yalnız yapon dili | Dil + riyaziyyat + elm |
Vacib məqam budur: N1 və ya N2 keçsəniz belə, universitet EJU balı istəyirsə, EJU-nu da verməlisiniz. İki imtahan bir-birini əvəz etmir. Həm də JLPT sertifikatının müddəti bitmir, ancaq işəgötürən və universitetlər bəzən son bir-iki ildə alınmış nəticə istəyir, çünki bu, cari biliyinizi daha yaxşı göstərir.
Qeydiyyat və hazırlıq: addım-addım
İmtahana qeydiyyat və hazırlıq bir neçə addımdan ibarətdir. Dil məktəbində oxuyursunuzsa, müəllimlər həm səviyyə seçimində, həm də hazırlıqda kömək edir. Bu barədə yapon dil məktəbləri yazımıza baxa bilərsiniz.
- 1. Səviyyəni seç Hədəf universitet və ya işin tələbinə görə N5-dən N1-ə hansı səviyyəyə girəcəyinizi müəyyənləşdirin.
- 2. MyJLPT hesabı aç Rəsmi saytda hesab yaradın, fotonuzu və şəxsiyyət sənədinizi yükləyin.
- 3. Qeydiyyatdan keç və rüsumu ödə Son tarixdən əvvəl səviyyəni seçib ödənişi tamamlayın (Yaponiyada təxminən ¥7.500).
- 4. Hazırlaş Lüğət, qrammatika, oxu və dinləməni ayrı-ayrı məşq edin; keçmiş illərin nümunə suallarını həll edin.
- 5. İmtahana gir İyul və ya dekabr sessiyasında imtahanı verin; nəticələr sonra onlayn elan olunur.
Hazırlıq üçün praktik məsləhət Lüğət, qrammatika, oxu və dinləməni ayrı-ayrı məşq edin, çünki imtahan da onları ayrıca ölçür. Keçmiş illərin nümunə suallarını həll etmək ən faydalı üsuldur; dinləmə üçün isə yapon podkastlarını və video dərsləri gündəlik dinləyin.
Yaponiya planınızı birgə quraq Passport Academy hansı səviyyəyə (N2, yoxsa N1) ehtiyacınız olduğunu, hazırlıq müddətini və müraciət təqvimini birlikdə müəyyənləşdirir. Yapondilli, yoxsa ingilisdilli proqramın sizə uyğun olduğunu da birgə qərarlaşdıraq. Ödənişsiz konsultasiya al