—
Çində tibb təhsili (MBBS): ingilis dilli proqramlar və şərtlər
MOE-nin təsdiqlədiyi universitetlər, 6 illik proqram, xərclər, dil və Azərbaycanda diplom tanınması
📄
Çində tibb təhsili (MBBS): ingilis dilli proqramlar və şərtlər
MOE-nin təsdiqlədiyi universitetlər, 6 illik proqram, xərclər, dil və Azərbaycanda diplom tanınması
Çin ingilis dilli tibb təhsili (MBBS) üçün dünyada ən çox seçilən ölkələrdən biridir. Səbəb sadədir: Avropa və Şimali Amerika ilə müqayisədə xərc dəfələrlə aşağıdır, ancaq universitetlər beynəlxalq səviyyədə tanınır. Bununla belə, Çində tibb oxumaq istəyən tələbə bir neçə vacib qaydanı bilməlidir: yalnız Təhsil Nazirliyinin (MOE) icazə verdiyi universitetlər ingilis dilində MBBS tədris edə bilər. Bu yazıda proqramın necə işlədiyini, xərcləri, dil tələbini və ən önəmlisi, diplomun Azərbaycanda necə tanındığını anladırıq.
Bir baxışda: MBBS həqiqətləri Universitet: yalnız MOE-nin icazə verdiyi təxminən 45 universitet ingilis dilində MBBS tədris edə bilər. Müddət: 6 il (5 il təhsil + 1 il təcrübə/internship). Xərc: illik təxminən 35.000–40.000 RMB. Dil: dərslər ingiliscədir, ancaq klinik illərdə xəstə ilə ünsiyyət üçün Çin dili (HSK) lazım olur. Tanınma: WHO, WFME və ECFMG bazalarında qeydiyyatlı universitetlər beynəlxalq tanınır.
MOE siyahısı niyə vacibdir
Çində istənilən universitet xarici tələbəyə ingilis dilində tibb tədris edə bilməz. Təhsil Nazirliyi hər il ingilis dilli MBBS üçün icazəli universitetlərin siyahısını dərc edir (təxminən 45 universitet). Yalnız bu siyahıdakı universitetlərə müraciət etmək lazımdır. Siyahıdan kənar universitetin diplomu beynəlxalq tanınmada və Azərbaycanda tanınmada problem yarada bilər.
Diqqət: ikidilli MBBS qadağandır MOE qaydasına görə, ingilis dilli MBBS proqramı həqiqətən ingilis dilində olmalıdır. İngilis və Çin dilini qarışdıran «ikidilli» tədris rəsmən qadağandır. Universitet seçəndə proqramın MOE siyahısında olduğunu və tam ingilis dilində keçdiyini yoxlayın.
Proqram necə qurulub
MBBS 6 ildir: ilk 5 il nəzəri və klinik təhsil, son 1 il isə xəstəxanada təcrübə (internship). İlk illər əsasən ingiliscə keçir. Klinik illərdə isə xəstələrlə iş başlayır və burada Çin dili qaçılmaz olur, çünki yerli xəstələrin çoxu ingiliscə danışmır. Ona görə də əksər universitetlər klinik mərhələyə qədər müəyyən HSK səviyyəsi tələb edir.
Xərclər: nə qədər pul lazımdır
| Xərc növü | Təxmini illik məbləğ |
|---|---|
| Təhsil haqqı (MBBS) | 35.000–40.000 RMB |
| Yataqxana | 5.000–12.000 RMB |
| Yaşayış (yemək, nəqliyyat) | 20.000–30.000 RMB |
| Sığorta | 600–800 RMB |
Rəqəmlər şəhərə və universitetə görə dəyişir və hər il yenilənir; Pekin və Şanxay kimi böyük şəhərlər daha bahalıdır. Bəzi universitetlər və əyalətlər xarici tələbələr üçün ayrıca təqaüd verir. CSC təqaüdü isə tibb proqramlarını da əhatə edə bilər.
Dil tələbi: ingiliscə, ancaq Çin dili də lazım
Qəbul üçün ingilis dili sübutu (IELTS və ya TOEFL) istənilə bilər. Çin dilini isə əvvəlcədən bilmək məcburi deyil, çünki ilk illər ingiliscədir və bir çox universitet ilk il ödənişsiz Çin dili kursu verir. Ancaq klinik mərhələyə qədər HSK-nı müəyyən səviyyəyə çatdırmaq lazımdır. HSK-nın necə işlədiyini HSK imtahanı yazısında ətraflı izah etdik.
Diplom Azərbaycanda tanınırmı?
Bu, ən vacib sualdır. MOE siyahısındakı və WHO/WFME bazalarında qeydiyyatlı universitetin diplomu beynəlxalq səviyyədə tanınır. Azərbaycanda isə xarici diplomun tanınması ayrıca prosesdir və müvafiq qurum tərəfindən aparılır. Ölkəyə qayıdıb həkim işləmək istəyirsinizsə, diplomun tanınması və yerli imtahan tələbini əvvəlcədən dəqiqləşdirin. Xarici diplomun tanınma məntiqini diplom tanınması yazısında verdik.
Universitet seçərkən 3 yoxlama 1. Universitet MOE-nin cari ingilis dilli MBBS siyahısındadırmı? 2. WHO/WFME (WDOMS) bazasında qeydiyyatlıdırmı? 3. Proqram tam ingilis dilindədirmi, yoxsa ikidilli? Bu üç sual «yaxşı görünən» ucuz təkliflərdən sizi qoruyur.
Kimə uyğundur, kimə yox
Çində MBBS büdcəsi məhdud, ancaq beynəlxalq tibb təhsili istəyən tələbələr üçün güclü variantdır. 6 il uzun müddətdir və Çin dilini öyrənmək əlavə səydir. Bunları qəbul edən, uzunmüddətli planla gedən tələbə üçün Çin sərfəli və real yoldur. Tez və dilsiz nəticə axtaran tələbə üçün isə bu, çətin ola bilər.
Çində tibb yolunu birlikdə dəyərləndirək Passport Academy MOE siyahısındakı universitetləri, xərcləri və dil tələbini izləyir. Profilinizə və büdcənizə uyğun variantları tapaq, diplom tanınmasını da əvvəlcədən planlaşdıraq. Ödənişsiz konsultasiya