Dövlət universitetləri demək olar ki, ödənişsizdir, DAAD kimi təqaüdlər isə yaşayış xərcini də örtə bilir. Yol diplomun tanınmasından, dil biliyindən, Sperrkontodan (bloklanmış hesab) və vizadan keçir — hamısı sadə dildə.
Dövlət universitetləri demək olar ki, ödənişsizdir, DAAD kimi təqaüdlər isə yaşayış xərcini də örtə bilir. Yol diplomun tanınmasından, dil biliyindən, Sperrkontodan (bloklanmış hesab) və vizadan keçir — hamısı sadə dildə.
Almaniya qeyri-Aİ ölkələrindən olan tələbələrə dövlət universitetlərində təhsil haqqı ödəmədən oxumaq imkanı verən azsaylı dövlətlərdəndir. 400-dən çox dövlət ali təhsil müəssisəsi, dünya səviyyəli mühəndislik və İT proqramları, məzun olduqdan sonra isə 18 aylıq iş axtarışı vizası təklif olunur. Hər il yarım milyondan çox beynəlxalq tələbə məhz bu üstünlüklərə görə Almaniyanı seçir. Ancaq azərbaycanlı tələbələr üçün bu proses diplomun tanınması, dil sertifikatı, maliyyə sübutu və viza kimi bir neçə dəqiq mərhələdən ibarətdir. Gəlin, bütün bu mərhələlərlə yaxından tanış olaq.
Almaniyanın əsas üstünlüyü aydındır: dövlət universitetlərində təhsil demək olar, ödənişsizdir. Üstəlik, alman diplomu bütün dünyada tanınır. Ölkə mühəndislik, informatika və avtomobil sahələrində liderdir. Məzun olduqdan sonra isə tələbələrə iş tapmaq üçün 18 aylıq qalmaq hüququ verilir.
Bəli, ancaq burada iki istisna mövcuddur. Almaniyanın 16 əyalətinin əksəriyyətində dövlət universitetləri təhsil haqqı tələb etmir. Siz yalnız hər semestr €150-430 məbləğində semestr rüsumu (Semesterbeitrag) ödəyirsiniz. Bu məbləğə çox vaxt ictimai nəqliyyat bileti də daxil edilir. Birinci istisna Baden-Württemberg əyalətidir: orada qeyri-Aİ tələbələri hər semestr €1.500 məbləğində təhsil haqqı ödəyir. İkinci istisna Bavariyadır: bu əyalətdə universitetlər qeyri-Aİ tələbələri üçün təhsil haqqını özləri müəyyən edə bilir. Məsələn, Münhen Texniki Universiteti (TUM) 2024/25 qış semestrindən yeni qəbul olunan tələbələr üçün bakalavrda semestrə €2.000-3.000, magistraturada isə €4.000-6.000 təhsil haqqı tətbiq edir. Bavariyanın digər dövlət universitetlərinin çoxu hələlik ödənişsizdir.
Bu, azərbaycanlı tələbələrin ən çox yanıldığı məqamdır. Orta məktəb attestatı bakalavr proqramına birbaşa qəbul üçün ayrılıqda adətən kifayət etmir. Bunun üçün iki yol mövcuddur:
Magistratura pilləsi üçün isə tanınan bakalavr diplomu kifayətdir, yəni Studienkolleg hazırlığı tələb olunmur.
Təhsil alacağınız dil seçdiyiniz proqramdan asılıdır. Bakalavr proqramlarının çoxu alman dilində tədris olunur, magistratura səviyyəsində isə ingilisdilli proqramların seçimi olduqca genişdir.
| Proqram dili | Sertifikat | Minimum |
|---|---|---|
| Alman dilində | TestDaF və ya DSH | TestDaF 4×4 / DSH-2 |
| İngilis dilində | IELTS və ya TOEFL | IELTS 6.5 / TOEFL 90 |
İngilisdilli proqram seçdiyiniz halda, adətən alman dili sertifikatı tələb olunmur. Yenə də gündəlik həyatda ünsiyyət qurmaq və yarımştat işləmək üçün alman dilini ilkin səviyyədə öyrənmək sizə çox kömək edəcəkdir.
Viza almaq üçün ən vacib şərt maliyyə imkanlarınızı sübut etməkdir. Bunun ən geniş yayılmış üsulu Almaniyada bloklanmış bank hesabının, yəni Sperrkonto-nun açılmasıdır. Tələb olunan illik məbləğ təxminən €11.904, aylıq isə €992 təşkil edir (bu rəqəm hər il yenilənir). Həmin vəsait hesaba yerləşdirilir və siz Almaniyaya getdikdən sonra hər ay yalnız müəyyən olunmuş hissəni çıxara bilirsiniz. Sperrkonto-nu necə açmalı olduğunuz barədə ayrıca bələdçimiz mövcuddur.
Qəbul məktubunuz və maliyyə sübutunuz hazır olduqdan sonra milli viza (D-Visum) üçün müraciət edirsiniz. Azərbaycanda Almaniya üçün viza müraciətləri TLScontact mərkəzi (Bakı) vasitəsilə qəbul edilir. Tam proseslə buradan tanış ola bilərsiniz: Almaniya tələbə vizası bələdçimiz.
Almaniyada bir tələbənin orta aylıq xərcləri €850-1.300 arasında dəyişir. Burada şəhər seçimi həlledici amildir. Məsələn, Münhen olduqca bahalıdır, kiçik şəhərlər isə xeyli ucuzdur. Xərclərin ətraflı bölgüsü ilə buradan tanış olun: yaşayış xərci bələdçisi.
| Xərc | Aylıq |
|---|---|
| Yataqxana / kirayə | €410-700 |
| Yemək | €200-250 |
| Tibbi sığorta (TK/AOK) | €120-150 |
| Nəqliyyat | semestr biletinə daxil |
| Kommunal və digər | €100-150 |
Təhsil aldığınız müddətdə ildə 120 tam (və ya 240 yarım) gün işləyə bilərsiniz. Bu imkan sizə həm təcrübə qazandırır, həm də əlavə gəlir yeri yaradır. Məzun olduqdan sonra isə iş axtarmaq üçün tələbələrə 18 aylıq yaşayış icazəsi verilir. Müvafiq iş tapdıqdan sonra həmin icazəni işçi vizasına və ya Mavi Karta (Blue Card) çevirə bilərsiniz.
Almaniyada təhsil onsuz da ödənişsiz olduğu üçün təqaüdlər əsasən yaşayış xərcini örtür. Ən böyük mənbə DAAD-dır (Alman Akademik Mübadilə Xidməti): magistr və doktorantura tələbələrinə ayda €992–1.400 verir, proqramlar hər il yenilənir. Müraciət təqvimini DAAD bələdçimizdə izləyirik.
Universitet daxilində Deutschlandstipendium (ayda €300, akademik nailiyyətə görə) geniş yayılıb. Magistr üçün Erasmus Mundus birgə proqramları isə həm aylıq təqaüd verir, həm təhsil xərclərini örtür.
| Təqaüd | Kimə | Nə verir |
|---|---|---|
| DAAD | Magistr və doktorantura | €992–1.400/ay |
| Deutschlandstipendium | Bütün səviyyələr (universitet daxili) | €300/ay |
| Erasmus Mundus | Magistr (birgə proqramlar) | €1.400/ay + təhsil xərcləri |
Digər imkanları təqaüd kataloqumuzda toplamışıq. Profil yaratsanız, hər proqram üçün şəxsi uyğunluq faizinizi də görərsiniz.
Bəli, ingilisdilli proqram seçdiyiniz təqdirdə bu mümkündür. Xüsusilə magistratura səviyyəsində belə proqramların sayı çoxdur. Yenə də gündəlik həyatda ünsiyyət qurmaq üçün alman dilini ilkin səviyyədə bilmək çox işinizə yarayacaqdır.
Bəli, dövlət universitetlərində təhsil haqqı tələb olunmur. Siz yalnız hər semestr €150-430 məbləğində semestr rüsumu ödəyirsiniz. Yaşayış xərclərini isə tamamilə özünüz qarşılamalısınız.
Xeyr, məcburi deyil. Maliyyə sübutunu təqaüd proqramları və ya valideyn zəmanəti vasitəsilə də təqdim edə bilərsiniz. Ancaq Sperrkonto bu sahədə ən çox qəbul edilən və etibarlı sayılan üsuldur.